LGBT Archives - HON

เสียงของผู้ไร้เสียง : Voice of the Voiceless

admin — Sat, 21 Jun 2025 08:48:24 +0000

เมื่อวันที่ 18 – 19 มิถุนายน 2568 ที่ผ่านมา ณ อิมแพ็ค ฟอรั่ม เมืองทองธานี ได้จัดการประชุมวิชาการและแลกเปลี่ยนเรียนรู้ครั้งที่ 3 ในหัวข้อ “เสียงที่คนอื่นไม่ได้ยิน: ประชากรกลุ่มเฉพาะ” ซึ่งรวบรวมผู้เชี่ยวชาญ ภาคีเครือข่าย และนักวิชาการจากหลายหน่วยงาน เพื่อเปิดพื้นที่รับฟังมิติความหลากหลายของประชากรกลุ่มเปราะบาง

หลายคนอาจมีคำถามที่ว่า “ทำไมต้องใส่ใจกับประชากรกลุ่มเปราบาง” ทั้งที่สัดส่วนเมื่อเทียบกับประชากรทั้งประเทศมีเพียงไม่กี่เปอร์เซนต์

หากเราศึกษาแนวคิดเกี่ยวกับปัจจัยสังคมกำหนดสุขภาพ ซึ่งให้ความหมายว่า ปัจจัยที่มีส่วนในการกำหนดสถานะสุขภาพของประชากร ตั้งแต่เกิด ดำรงชีวิต ทำงาน การเข้าสู่ช่วงสูงวัย ไปจนถึงการเสียชีวิต เป็นปัจจัยที่สำคัญที่จะนำไปสู่ปัญหาความเหลื่อมล้ำทางด้านสุขภาพ

ปัจจัยสังคมกำหนดสุขภาพ มีอิทธิพลสำคัญต่อประเด็นความเป็นธรรมด้านสุขภาพ ซึ่งคือความแตกต่างของสถานะสุขภาพที่ไม่เป็นธรรมและหลีกเลี่ยงได้ทั้งเกิดขึ้นภายในและระหว่างประเทศ ไม่ว่าจะเป็นประเทศที่มีรายได้ระดับใด สุขภาพและความเจ็บป่วยของประชาชนนั้นจะแปรผันไปตามลำดับชั้นของสังคม ยิ่งสถานภาพทางเศรษฐกิจและสังคมของบุคคลนั้นอยู่ระดับล่างเท่าไร ก็จะมีแนวโน้มที่จะสุขภาพแย่ลงไปด้วย

สุขภาพที่ไม่เท่ากัน : ความเหลื่อมล้ำทางสุขภาพกับประชากรกลุ่มเฉพาะ

“ความเหลื่อมล้ำทางสุขภาพ” กลายเป็นเครื่องสะท้อนความไม่เป็นธรรมเชิงโครงสร้างที่ดำรงอยู่เรื้อรัง โดยเฉพาะเมื่อพิจารณาถึง “ประชากรกลุ่มเฉพาะ” ซึ่งหมายถึงกลุ่มคนที่มีลักษณะทางสังคม วัฒนธรรม หรือเศรษฐกิจ ที่แตกต่างหรือเปราะบางกว่าคนทั่วไป เช่น ผู้พิการ แรงงานข้ามชาติ กลุ่มชาติพันธุ์ ผู้มีความหลากหลายทางเพศ และผู้ไร้บ้าน กลุ่มเหล่านี้มักถูกกีดกันจากโอกาสในการเข้าถึงทรัพยากรด้านสุขภาพอย่างเป็นธรรม

แม้รัฐจะมีระบบประกันสุขภาพถ้วนหน้า แต่การมีสิทธิบัตรทองหรือบัตรประชาชนไม่ได้แปลว่าจะเข้าถึงการรักษาได้อย่างเสมอภาค ความเหลื่อมล้ำจึงไม่ใช่แค่เรื่อง “มีหรือไม่มี” แต่คือเรื่องของ “การเข้าถึง” และ “คุณภาพของบริการ” ที่สะท้อนผ่านนโยบาย สถาบัน และค่านิยมที่ฝังแน่นในสังคม

ตามกรอบแนวคิดของ WHO เรื่อง Social Determinants of Health (SDH) ปัจจัยที่กำหนดสุขภาพไม่ได้มีเพียงพฤติกรรมส่วนบุคคลหรือพันธุกรรม แต่ยังรวมถึงเงื่อนไขเชิงโครงสร้าง เช่น การศึกษา รายได้ สภาพแวดล้อม ที่อยู่อาศัย ความมั่นคงในการทำงาน และนโยบายของรัฐ

ประชากรกลุ่มเฉพาะจำนวนมากไม่มีสถานะทางทะเบียน เช่น แรงงานต่างด้าว หรือกลุ่มชาติพันธุ์บนพื้นที่สูง ส่งผลให้ไม่สามารถเข้าถึงระบบสุขภาพ หรือสวัสดิการสังคมพื้นฐานได้ ในทางปฏิบัติ พวกเขาอาจถูกปฏิเสธการรักษาเพียงเพราะขาดเอกสารยืนยันตัวตน หรือถูกมองว่าเป็น “ภาระของรัฐ”

ตัวอย่างความเหลื่อมล้ำในระบบบริการสุขภาพ

แรงงานข้ามชาติ: แม้จะมีระบบประกันสุขภาพแรงงานต่างด้าว แต่ระบบยังมีข้อจำกัดด้านคุณภาพ การสื่อสาร และความไม่ครอบคลุมของบริการ ทำให้กลุ่มนี้มักได้รับการดูแลไม่เท่าเทียมกับแรงงานไทย นอกจากนี้ การเข้าถึงบริการฝากครรภ์ วัคซีน หรือสิทธิการลาคลอดยังไม่ชัดเจนและถูกตีความไม่ตรงกันในหลายพื้นที่

คนไร้บ้าน: ด้วยความไม่มีที่อยู่ ไม่มีบัตรประชาชน หรือหลักฐานยืนยันตัวตน ผู้ไร้บ้านจำนวนมากไม่สามารถเข้าถึงสิทธิพื้นฐานในระบบประกันสุขภาพ ถึงแม้บางแห่งจะมีบริการสุขภาพเชิงรุกโดยองค์กรภาคประชาสังคม แต่ก็ไม่ครอบคลุมและไม่ต่อเนื่อง โดยเฉพาะในกรณีเจ็บป่วยเรื้อรังหรือจิตเวช

ผู้สูงอายุ: แม้จะได้รับสิทธิบัตรทองหรือเบี้ยยังชีพ แต่ผู้สูงอายุจำนวนมากเผชิญอุปสรรคในการเข้าถึงบริการ ได้แก่ การเดินทางไม่สะดวก ขาดผู้ดูแล และระบบบริการที่ไม่ออกแบบตามความต้องการของวัยชรา เช่น โรงพยาบาลไม่รองรับการเคลื่อนไหวที่จำกัด หรือไม่มีระบบนัดหมายเฉพาะกลุ่มเสี่ยง นอกจากนี้ การประเมินภาวะสมองเสื่อมหรือซึมเศร้าในผู้สูงวัยยังอยู่ในระดับต่ำและขาดความต่อเนื่องในระบบปฐมภูมิ

กลุ่มผู้มีความหลากหลายทางเพศ (LGBTQ+): เผชิญกับการเลือกปฏิบัติอย่างแฝงเร้นในการรับบริการ เช่น การใช้ภาษาที่ไม่เคารพเพศสภาพ การขาดบริการที่เหมาะสมกับเพศวิถี เช่น การบำบัดฮอร์โมน หรือสุขภาพทางเพศและจิตใจเฉพาะกลุ่ม นำไปสู่การหลีกเลี่ยงการเข้ารับบริการทางการแพทย์แม้มีปัญหาสุขภาพ

นอกจากนี้ ยังมีกลุ่มประชากรเฉพาะที่มักถูกมองข้ามอย่าง ผู้ต้องขัง คนพิการ และเด็กไร้สัญชาติ ซึ่งล้วนเผชิญความเหลื่อมล้ำในระบบบริการสุขภาพอย่างลึกซึ้ง ผู้ต้องขังแม้จะอยู่ในความดูแลของรัฐ แต่การเข้าถึงบริการรักษาพยาบาลในเรือนจำยังมีข้อจำกัดทั้งในด้านบุคลากร เครื่องมือ และความต่อเนื่องของการรักษา โดยเฉพาะโรคเรื้อรังและโรคจิตเวช

ส่วนคนพิการแม้มีสิทธิในระบบหลักประกันสุขภาพ แต่กลับพบอุปสรรคจากการเดินทาง สภาพแวดล้อมไม่เอื้อต่อการเข้าถึงบริการ หรือแม้แต่การสื่อสารกับบุคลากรที่ไม่ผ่านการฝึกอบรมด้านการบริการอย่างเหมาะสม สำหรับเด็กไร้สัญชาติ ปัญหาหลักอยู่ที่การไม่มีสถานะทางกฎหมาย ทำให้ถูกกันออกจากระบบสิทธิขั้นพื้นฐาน แม้จะมีนโยบายบางส่วนที่เปิดให้เข้าถึงวัคซีนหรือบริการปฐมภูมิในพื้นที่ชายแดน แต่ในทางปฏิบัติกลับยังมีข้อจำกัดทั้งในเชิงกฎหมายและทัศนคติของเจ้าหน้าที่ อีกด้วย

เสียงของผู้ไร้เสียง : LBTQ ยังมีเรื่องให้พูดทั้งชีวิต

ในเวทีวิชาการงานนี้มีเวทีให้ LGBTQ ได้แสดงตัวตนและแลกเปลี่ยนประสบการณ์ในหลายประเด็น ทั้งสุขภาพ สิทธิ กระบวนการยุติธรรม และการออกแบบนโยบายที่ไม่ทิ้งใครไว้ข้างหลัง

งานนี้มีเวทีให้ LBTQ ได้มีส่วนร่วมในการจัดบูธนิทรรศการและกิจกรรมสร้างสรรค์หลายรูปแบบ เช่น งานศิลป์ เรื่องเล่า การจัดแสดงสื่อชีวิตจริง รวมถึงบทสนทนาในพื้นที่ร่วมในงานดังกล่าว

แต่ในขณะที่ “พอจะมีพื้นที่” แต่เสียงของกลุ่มอาจจะยัง ไม่ปรากฏชัดในเวทีหลักหรือห้องย่อยที่มีอำนาจกำหนดทิศทางนโยบาย ซึ่งอาจจะต้องอาศัยระยะเวลาในการสร้างอำนาจภายในของแต่ละคนให้เข้มแข็งและกล้าที่จะออกมาสื่อสารและกำหนดนโยบายด้านสุขภาพที่เป็นธรรมและสอดคล้องกับสิ่งที่กลุ่มต้องการได้

LBTQ ยังคงเป็นกลุ่มที่เสียงยังดังไม่มาก หลายแห่งยังมีโครงสร้างที่ เลือกฟังเฉพาะเสียงที่ “พูดได้คล่อง เสียงดัง และถูกยอมรับ” เท่านั้น

ดังนั้น ในเวทีที่เปิดพื้นที่เพื่อ “การแลกเปลี่ยนและเรียนรู้” อย่างแท้จริง เราจึงไม่ควรเพียงเปิดไมค์ แต่ต้องหันหน้า หยุดฟัง และตั้งใจรับรู้ว่า ใครที่ยังไม่มีแม้แต่โอกาสจะขึ้นเวที

เพราะเมื่อเราเริ่มฟังจริง ๆ เสียงที่เคยถูกทำให้เงียบ…จะเริ่มดังขึ้นเอง

ข้อมูลเพิ่มเติม :

SDGMove
สำนักงานกองทุนสนับสนุนการสร้างเสริมสุขภาพ
เครดิตภาพ : นับเราด้วยคน

The post เสียงของผู้ไร้เสียง : Voice of the Voiceless appeared first on HON.

ความจริงที่ไม่เคยถูกรวบรวม: งานวิจัยสำรวจประชากร LGBTQ+ ไทยในระดับครัวเรือน

admin — Fri, 13 Jun 2025 06:58:45 +0000

“การสำรวจนี้ไม่ใช่แค่เก็บตัวเลข แต่คือการประกาศว่าเพศหลากหลายมีอยู่จริง มีจำนวนจริง และต้องถูกรับรู้ในทุกระดับของสังคม”

ในอดีต การพูดถึงกลุ่ม LGBTQ+ ในประเทศไทยมักอิงจากความรู้สึก วาทกรรม หรือความคิดเห็นในวงจำกัดมากกว่าจะมีข้อมูลจริงรองรับ เราอาจ “รู้สึกว่า” มีคนเพศหลากหลายอยู่ทั่วไป แต่เราไม่เคย “รู้จริง” ว่ามีจำนวนมากน้อยแค่ไหน กระจายตัวอย่างไร หรือพวกเขาเผชิญกับอะไรในชีวิตประจำวัน

สำนักงานกองทุนสร้างเสริมสุขภาพ (สสส.) ร่วมกับ มหาวิทยาลัยมหิดล จัดเวทีเผยแพร่ผลวิจัย “หลากหลายใต้ตัวเลข : ชีวิตทางเพศ LGBTIQN+ไทย” เพื่อสะท้อนข้อเท็จจริงจากการสำรวจประชากรกลุ่มเพศหลากหลายอย่างเป็นระบบเป็นครั้งแรกของประเทศ เชื่อมโยงองค์ความรู้สู่การขับเคลื่อนสังคมไทยให้ปลอดภัยและเท่าเทียมสำหรับทุกอัตลักษณ์ทางเพศ

(ข้อมูลจาก : https://today.line.me/th/v3/article/PGQjYZR)

การสำรวจครั้งนี้ถือเป็น หมุดหมายสำคัญของประเทศไทย เพราะเป็นครั้งแรกที่มีการเก็บข้อมูลประชากร LGBTQ+ อย่างเป็นระบบ ครอบคลุม และอ้างอิงได้

งานวิจัยดังกล่าวจำลอง “การสำรวจมโนประชากร” โดยใช้พื้นที่นำร่องคือ จังหวัดราชบุรี เข้าไปสอบถามเพศสภาพของสมาชิกทุกคนในแต่ละครัวเรือนกว่า 2,466 ครัวเรือน คล้ายกับที่สำนักงานสถิติแห่งชาติใช้ในสำรวจมโนประชากร แต่ในครั้งนี้เน้นไปที่ “เพศสภาพ” และ “อัตลักษณ์ทางเพศ” โดยตรง

นอกจากนี้ยังมีการเก็บข้อมูลจากเยาวชนระดับมัธยม อาชีวศึกษา และมหาวิทยาลัยรวมกว่า 1,106 คน เพื่อให้เข้าใจภาพรวมในหลากหลายช่วงวัย

ผลที่ได้คือสัดส่วนประชากร LGBTQ+ คิดเป็น 2.37% ของประชากรไทย หรืออย่างน้อยกว่า 1.5 ล้านคน (ชาย ≈ 540,000 / หญิง ≈ 1.04 ล้าน) และยังพบกลุ่มประชากรอินเตอร์เซ็กซ์ในกลุ่มตัวอย่างด้วย

“นี่ไม่ใช่แค่ตัวเลข แต่มันคือ หลักฐานเชิงประจักษ์ ที่เปลี่ยนจากความคลุมเครือ เป็นความชัดเจน”

นอกจากนี้ สิ่งที่ค้นพบได้ค้นพบคือ ผู้ถูกสำรวจแต่ละคนระบุ ‘เพศของตนเอง’ เป็นเรื่องที่ซับซ้อน เนื่องจากหลายกลุ่มคนหลากหลายทางเพศหรือแม้เพศตามขนบวิถี (ชาย-หญิง) มีวิธีนิยามตนเองที่แตกต่างกันไป ขึ้นอยู่กับว่าพวกเขาเรียกตัวเองว่าอะไร จึงไม่สามารถเห็นภาพชีวิตของความหลากหลายได้ จึงได้ขยายประเด็นไปยังเรื่องของ ‘อัตลักษณ์ทางเพศ’ ที่เผยว่าเห็นภาพความหลากหลายทางเพศชัดเจนมากขึ้น

ผู้วิจัยสะท้อนว่า การแสดงออกทางเพศสภาพยังคงมีการไม่ถูกยอมรับในสังคม นำไปสู่ปัญหาการบังคับ การเลือกปฏิบัติ รวมถึงความรุนแรงทางเพศจากครอบครัวหรือสังคมที่ส่งผลให้เกิดปัญหาสุขภาพจิตตามมา เป็นปัญหาที่ยังคงอยู่ในสังคมของความหลากหลายทางเพศในไทย

ข้อมูลจาก : SPECTRUM

2.37% ไม่เท่ากัน: เพศหญิงในกลุ่ม LGBTQ+ ยังถูกมองข้าม แม้มีจำนวนมากกว่า

“ผู้หญิงที่เป็น LGBTQ+ มีจำนวนมากที่สุดในกลุ่ม แต่กลับถูกรัฐ สื่อ และขบวนการบางส่วนทำให้ ‘เงียบ’ ไป ด้วยเหตุผลที่ไม่ใช่แค่เพศ แต่คือโครงสร้างความเหลื่อมล้ำเชิงเพศที่ฝังลึก”

จากผลการสำรวจประชากรครั้งสำคัญในปี 2567 พบว่าประชากรที่มีความหลากหลายทางเพศในประเทศไทยคิดเป็น อย่างน้อย 2.37% ของประชากรทั้งประเทศ หรือประมาณ 1.5 ล้านคน โดยแบ่งเป็น เพศกำเนิดชาย ≈ 540,000 คน เพศกำเนิดหญิง ≈ 1.04 ล้านคน

ตัวเลขนี้ชัดเจนว่า “ผู้หญิงที่มีความหลากหลายทางเพศ” มีจำนวนมากกว่าเพศชายเกือบสองเท่า แต่ขณะเดียวกัน การมองเห็น และ “พื้นที่ในการพูด” กลับสวนทางอย่างสิ้นเชิง

สื่อไทย สังคมไทย และแม้แต่การเคลื่อนไหวเพื่อสิทธิ LGBTQ+ ในหลายช่วงเวลากลับ เทน้ำหนักไปที่กลุ่มชายรักชาย หรือกลุ่มเพศกำเนิดชายเป็นหลัก เช่น ละคร/ซีรีส์วายที่แทบไม่มี LBTQ (เลสเบียน, ไบหญิง, ทอม, เควียร์หญิง) ปรากฏในแบบมีมิติลึก ประเด็นสมรสเท่าเทียมที่มักถูกสื่อสารผ่าน “คู่เกย์ชาย” เป็นหลัก การมองว่าผู้หญิงรักผู้หญิง หรือทอม-ดี้ เป็น “แฟชั่น” หรือ “ความสับสน” มากกว่าอัตลักษณ์ที่จริงจัง ฯลฯ

เมื่อผู้หญิงเพศหลากหลายยังต้องถูก “ทำให้เงียบ”

แม้จะมีจำนวนมากกว่า แต่ผู้หญิงในกลุ่ม LBTQ ยังคงต้องรับแรงกดดันจากหลายทิศทาง เช่น ถูกมองว่า “แค่ยังไม่เจอผู้ชายดี ๆ” ครอบครัวไม่จริงจังกับการเปิดเผยตัวตน (coming out) ขาดพื้นที่ปลอดภัยในโรงเรียน มหาวิทยาลัย และที่ทำงาน ถูกริดรอนสิทธิเชิงโครงสร้าง เช่น การมีบุตร การรับสิทธิสวัสดิการคู่ชีวิต เป็นต้น

นี่คือตัวอย่างชัดเจนของปรากฏการณ์ที่เรียกว่า “ตัวตนมีอยู่ แต่เสียงไม่มี” แม้จะมีผู้หญิงในกลุ่ม LGBTQ+ มากกว่า แต่ก็ยังไม่สามารถตั้งคำถาม หรือเรียกร้องในที่สาธารณะได้เท่าเทียม เพราะโครงสร้างอำนาจ สื่อ และสังคมยังนำโดย อัตลักษณ์เพศชาย เป็นหลัก

ภาพรวม LBTQ+ กำลังเคลื่อนไหวและยังไปได้อีกไกล

“แม้จำนวนจะมากกว่าชายในกลุ่ม LGBTQ+ แต่ LBT ยังขาด ‘พื้นที่ในการส่งเสียง’ ในเชิงสื่อและนโยบาย การขับเคลื่อนจากเครือข่ายและกลุ่มต่างๆ เร่ิมออกมาส่งเสียง และให้เสียง ‘ผู้หญิงเพศหลากหลาย’ ดังขึ้นในสังคมไทย” อาทิ

อัญจารี ก่อตั้งในปี 1986 โดยเป็นกลุ่มแรกที่เรียกร้องสิทธิเลสเบี้ยน-หญิงรักหญิง มีบทบาทสำคัญในการรณรงค์เรื่องคำศัพท์ทางเพศ และเร่งให้เลิกจัดว่า “รักร่วมเพศ” สิ่งที่เห็นภาพชัดขึ้น คือ เวที Asian Lesbian Network ณ กรุงเทพฯ ในปี 1990

แม้ช่วงหลังจะเงียบไป แต่ฐานปัญญา (legacy) ทั้งในแง่ความรู้และเครือข่ายยังเป็นแรงขับเคลื่อนรุ่นใหม่

มูลนิธิสร้างสรรค์อนาคตเยาวชน นำโดย มัจฉา พรอินทร์ เน้นช่วยเหลือเยาวชน LBTQ+ ชนเผ่าไร้รัฐ (stateless) และกลุ่มแรงงานในภัยพิบัติ เช่น น้ำท่วม ดินถล่ม เน้นผลักดันว่าในเหตุฉุกเฉิน ผู้หญิงรักผู้หญิงควรถูกนับเป็นครอบครัว และมีสิทธิเข้าถึงการช่วยเหลือ

อีกทั้งยังมีกลุ่มขับเคลื่อนทางสังคมที่รวมตัวกันทั้งเป็นทางการและไม่เป็นทางการ เช่น การเมืองหลังบ้าน , daydm และ เครือข่ายพันธมิตรองค์กรหญิง (เช่น Empower Foundation, Rainbow Sky Association ฯลฯ ที่เน้นย้ำว่าผู้หญิง LBT ต้องได้รับความคุ้มครองจากทุกด้าน ไม่แพ้กลุ่มหญิงอื่น ๆ

นอกจากนี้ วัฒนธรรม BL/GL ดัน LBTQ มีพื้นที่มากขึ้น ถึงแม้ซีรีส์ BL ยังคงอยู่แนวดิบนำโดยเกย์ชาย แต่ GL (เพศหญิงรักหญิง) ได้เริ่มปรากฏในงานแสดงและกิจกรรมแฟนมีต ตัวอย่างเช่นพบกิจกรรมของศิลปิน GL ในห้างไอคอนสยาม และกระแส fandom ที่คนติดตามมากขึ้น

สะท้อนให้เห็นว่า “มีสัญญาณว่าผู้หญิงรักผู้หญิงเริ่ม “มีเสียง” ผ่านสื่อบันเทิง”

ตัวเลขของงานวิจัยชิ้นนี้สะท้อนให้เห็นภาพรวมของการมีอยู่ของกลุ่มผู้มีความหลากหลายทางเพศให้ชัดเจนขึ้น และเห็นภาพรวมของการขับเคลื่อนไปข้างหน้าอย่างไร

“ตัวเลข 2.37%” สำคัญกว่าที่คิด

ในประเทศที่รัฐไม่เคย “นับ” เพศสภาพของคนอย่างจริงจัง การที่เรามีข้อมูลว่า อย่างน้อย 2.37% ของประชากรไทยเป็นผู้มีความหลากหลายทางเพศ ถือเป็นจุดเปลี่ยนทางสังคมระดับโครงสร้าง และนี่คือเหตุผลที่ตัวเลขนี้ “ไม่ใช่แค่ตัวเลข”

เพราะนี่คือการ สร้าง “การมองเห็น” ที่รัฐเคยมองข้าม การสำรวจครั้งนี้ทำให้กลุ่ม LGBTQ+ เป็น “ประชากรจริง” ไม่ใช่แค่ความรู้สึกหรือสีสันในสังคม และการมีตัวเลขที่ชัดเจน คือการประกาศว่า “เรามีอยู่จริง และมีอยู่มาก”

อีกทั้งยังเป็นรากฐานของบริการสาธารณะที่ไม่กีดกัน ข้อมูลประชากรคือหัวใจของการวางแผนนโยบาย ไม่ว่าจะเป็น สุขภาพ การศึกษา การจ้างงาน หรือความคุ้มครองทางกฎหมาย

หากไม่รู้ว่าใครอยู่ในระบบ รัฐก็จะ “ทำเหมือนไม่มีอยู่” และนโยบายก็จะ “ไม่รองรับ” อย่างถาวร

ใช้ต่อยอดศึกษาสภาพปัญหาเชิงลึก ข้อมูลนี้สามารถเปิดทางให้เราถามคำถามที่รัฐมักเลี่ยง อาทิ ทำไมคน LBTQ ถึงลาออกจากโรงเรียนมากกว่าคนทั่วไป?, ทำไมคลินิกบางแห่งถึงปฏิเสธคนข้ามเพศ?, ทำไมมีคน LGBTQ+ ซ่อนตัวในที่ทำงาน?

คำตอบต้องใช้ข้อมูล และการสำรวจนี้คือก้าวแรกของกระบวนการเพื่อสร้างการเปลี่ยนแปลง

เมื่อมีตัวเลขที่น่าเชื่อถือ การผลักดันสิทธิเสรีภาพต่าง ๆ ย่อมมีพลังมากขึ้น ไม่ว่าจะเป็น

- การผลักดัน สมรสเท่าเทียม, การปรับเปลี่ยนคำนำหน้า

- การเข้าถึง บริการสุขภาพที่ไม่เลือกปฏิบัติ

- การออกแบบ หลักสูตรการศึกษาและความเข้าใจทางเพศที่ไม่ตีกรอบ

การสำรวจนี้อาจเป็นแค่จุดเริ่มต้นในพื้นที่นำร่อง แต่ได้พิสูจน์แล้วว่า “ทำได้” และ “ต้องทำ” ในระดับประเทศ เพราะข้อมูลมโนประชากรด้านเพศสภาพจะทำให้รัฐเข้าใจประชากรของตัวเองได้จริง และเลิกผลัก LGBTQ+ ไว้ข้างขอบของนโยบาย

ดาวน์โหลดและอ่านงานวิจัยฉบับเต็ม : https://ipsr.mahidol.ac.th/post_research/lgbtq-population-estimates/

บทความที่เกี่ยวข้อง : https://hon.co.th/lbtq-older/

The post ความจริงที่ไม่เคยถูกรวบรวม: งานวิจัยสำรวจประชากร LGBTQ+ ไทยในระดับครัวเรือน appeared first on HON.

เปลี่ยน Pride ให้กลายเป็นพลังเปลี่ยนสังคม

admin — Wed, 04 Jun 2025 08:00:48 +0000

ในเดือนมิถุนายนของทุกปี หลายเมืองทั่วโลกจัดกิจกรรม Pride เพื่อเฉลิมฉลองความหลากหลายทางเพศ

แต่สำหรับหลายคน Pride คือมากกว่านั้น เพราะมันคือพื้นที่ของการแสดงตัวตน การเรียกร้องสิทธิ และการยืนยันว่าทุกคนควรมีโอกาสใช้ชีวิตอย่างเท่าเทียม

คำถามสำคัญคือ: เราจะทำอย่างไรให้ Pride ไม่ใช่เพียงงานเฉลิมฉลอง แต่เป็นพลังที่ผลักดันให้เกิดการเปลี่ยนแปลงในสังคมได้จริง

แม้ในหลายประเทศจะมีความก้าวหน้าในด้านสิทธิมนุษยชน แต่ยังมีคนจำนวนมากที่เผชิญกับความรุนแรง การเลือกปฏิบัติ และการถูกปฏิเสธจากครอบครัวหรือชุมชน เพียงเพราะพวกเขาเป็น LGBTQ+ ในประเทศไทยเอง แม้จะมี Pride Parade และการสนับสนุนจากภาคธุรกิจมากขึ้น แต่สิทธิขั้นพื้นฐาน เช่น การสมรสเท่าเทียม การคุ้มครองคนข้ามเพศ หรือการเข้าถึงบริการสุขภาพที่ปลอดภัย ยังไม่ได้รับการรับรองอย่างเต็มที่

Pride จึงไม่ควรถูกมองว่าเป็นเพียงเทศกาลหรือกิจกรรมประจำปีเท่านั้น แต่ควรถูกใช้เป็นจุดเริ่มต้นในการสร้างบทสนทนาและการเปลี่ยนแปลงอย่างยั่งยืน มันคือช่วงเวลาที่เสียงของผู้คนซึ่งเคยถูกทำให้เงียบหาย มีโอกาสได้เปล่งออกมาอย่างชัดเจน และควรเป็นช่วงเวลาที่สังคมตั้งคำถามกับตัวเองว่า ได้เดินหน้าไปไกลแค่ไหนในเรื่องความเท่าเทียม และยังเหลืออะไรอีกบ้างที่ต้องเปลี่ยนแปลง

จุดเริ่มต้นของ Pride: จากการต่อต้านสู่การขับเคลื่อน

เมื่อพูดถึง Pride หลายคนอาจนึกถึงขบวนพาเหรดที่เต็มไปด้วยสีสัน ดนตรี และการเฉลิมฉลอง แต่หากย้อนกลับไปยังต้นกำเนิดของมัน จะพบว่า Pride เกิดขึ้นจากการลุกขึ้นต่อต้านของชุมชน LGBTQ+ ที่ถูกกดขี่อย่างหนักในสหรัฐอเมริกา โดยเฉพาะในกรณีของ “เหตุการณ์จลาจลที่สโตนวอลล์ (Stonewall Riots)” ในปี 1969

ในยุคนั้น การเป็น LGBTQ+ ถูกมองว่าเป็นอาชญากรรมในหลายรัฐของอเมริกา บาร์เกย์ถูกตำรวจบุกค้นบ่อยครั้ง และผู้ที่เข้าใช้บริการมักถูกจับกุม ถูกทำร้าย หรือประจานชื่อในสื่อ จนกระทั่งวันที่ 28 มิถุนายน 1969 เมื่อตำรวจบุกเข้าที่บาร์ “Stonewall Inn” ในนิวยอร์ก ชุมชน LGBTQ+ กลุ่มหนึ่งตัดสินใจไม่ยอมอีกต่อไป พวกเขาต่อสู้ ตะโกน ต่อต้าน และสิ่งนั้นกลายเป็นจุดเริ่มต้นของขบวนการเคลื่อนไหวเพื่อสิทธิของ LGBTQ+ ทั่วโลก

หนึ่งปีหลังจากเหตุการณ์นั้น ในเดือนมิถุนายน 1970 ได้มีการจัด “Christopher Street Liberation Day March” ขึ้น ซึ่งกลายเป็น Pride Parade ครั้งแรกในประวัติศาสตร์ จุดมุ่งหมายในวันนั้นไม่ใช่แค่การเฉลิมฉลองความหลากหลาย แต่คือการแสดงออกเชิงสัญลักษณ์ว่า LGBTQ+ มีตัวตน มีเสียง และไม่ยอมถูกปิดกั้นอีกต่อไป

Pride ในวันนี้จึงควรถูกย้ำเตือนว่า มันไม่ได้เริ่มจากเวทีคอนเสิร์ตหรือการตลาด แต่เริ่มจาก “ความโกรธ ความกลัว และความกล้าหาญ” ของกลุ่มคนที่ลุกขึ้นสู้เพื่อสิทธิในความเป็นมนุษย์ของตนเอง และถึงแม้ผ่านมาแล้วกว่าครึ่งศตวรรษ ความเท่าเทียมก็ยังไม่เป็นจริงในหลายที่ รวมถึงในประเทศไทยด้วย

(ที่มา : https://www.history.com/articles/the-stonewall-riots)

ความสำคัญของการขับเคลื่อนเชิงนโยบาย

แม้การจัดกิจกรรม Pride จะช่วยสร้างพื้นที่ให้กับการแสดงออกทางเพศและตัวตน แต่พลังของ Pride จะยั่งยืนได้ก็ต่อเมื่อสามารถเชื่อมโยงเข้ากับการเปลี่ยนแปลงในระดับโครงสร้าง โดยเฉพาะในด้านกฎหมายและนโยบายสาธารณะ

เพราะท้ายที่สุดแล้ว สิ่งที่ชาว LGBTQ+ ต้องการไม่ใช่แค่การยอมรับในทางวัฒนธรรม แต่คือสิทธิในการดำรงชีวิตอย่างเท่าเทียมในทุกมิติ ทั้งในครอบครัว การทำงาน การศึกษา และระบบสาธารณสุข

ในกรณีของประเทศไทย ข้อเรียกร้องที่เป็นรูปธรรม ได้แก่

การสมรสเท่าเทียม: เพื่อให้คู่รักทุกเพศมีสิทธิทางกฎหมายเท่าเทียมกับคู่รักชาย-หญิง ไม่ว่าจะเป็นสิทธิในการรับมรดก, สิทธิดูแลคู่สมรสในยามเจ็บป่วย, หรือสิทธิในการตัดสินใจร่วมกันเรื่องชีวิตคู่
สิทธิของคนข้ามเพศ: เช่น การเปลี่ยนคำนำหน้าชื่อให้ตรงกับอัตลักษณ์ทางเพศ, การเข้าถึงบริการสุขภาพที่เหมาะสม และการคุ้มครองจากการเลือกปฏิบัติในที่ทำงานหรือในระบบราชการ

กฎหมายต่อต้านการเลือกปฏิบัติ: ที่ชัดเจนและมีผลบังคับใช้จริง เพื่อปกป้อง LGBTQ+ จากการถูกเลือกปฏิบัติในชีวิตประจำวัน ไม่ว่าจะในโรงเรียน, ที่ทำงาน, หรือแม้แต่ในครอบครัว

การเฉลิมฉลองจะมีความหมายมากขึ้น เมื่อควบคู่ไปกับการส่งเสียงเรียกร้องให้ผู้มีอำนาจทางนโยบายรับผิดชอบและลงมือแก้ไขประเด็นเหล่านี้อย่างจริงจัง ความหลากหลายไม่ควรถูกใช้เพียงเพื่อสร้างภาพลักษณ์ แต่ต้องสะท้อนอยู่ในกฎหมาย งบประมาณ และแนวทางการบริหารประเทศ

Pride ที่มีพลังจริง ไม่ได้อยู่แค่บนเวที แต่ต้องสะท้อนออกมาในรัฐสภา ในนโยบายโรงเรียน ในนโยบายแรงงาน และในทุกพื้นที่ที่ประชาชนต้องใช้ชีวิต

ทำให้ Pride เป็นพื้นที่ที่เปิดกว้างจริง

แม้ Pride จะถูกมองว่าเป็นพื้นที่ของการยอมรับและเฉลิมฉลองความหลากหลายทางเพศ แต่ในทางปฏิบัติกลับยังมี “ความเหลื่อมล้ำ” ภายในขบวนการหลากหลายทางเพศเอง กลุ่มที่มีหน้าตาในสื่อ มีการเข้าถึงทุนและโอกาสมากกว่า มักจะถูกยกให้เป็นตัวแทนโดยอัตโนมัติ ขณะที่กลุ่มที่เปราะบางกว่า เช่น คนข้ามเพศ แรงงาน LGBTQ+ คนพิการ LGBTQ+ คนชายขอบในต่างจังหวัด หรือคนรุ่นเยาว์ในครอบครัวอนุรักษ์นิยม กลับถูกมองไม่เห็น

การทำให้ Pride เปิดกว้างจริง จึงต้องเริ่มจากการยอมรับว่า “ความหลากหลาย” มีหลายชั้น และแต่ละชั้นก็เจ็บปวดไม่เท่ากัน คนข้ามเพศบางคนอาจถูกเลือกปฏิบัติทั้งจากคนในและคนนอกชุมชน LGBTQ+ เอง บางคนอาจไม่มีแม้แต่เงินเดินทางเข้าร่วมงานในเมืองใหญ่ หรือไม่สามารถเปิดเผยตัวตนในที่สาธารณะได้เลยเพราะกลัวถูกไล่ออกจากงาน

งาน Pride ที่เปิดกว้างจึงควร

เปิดพื้นที่ให้กับกลุ่มที่ไม่ค่อยมีเสียง ให้พวกเขาได้พูด ได้มีตัวตนบนเวที ไม่ใช่แค่ในแถวหลังของขบวนพาเหรด

กระจายการจัดกิจกรรมออกสู่ต่างจังหวัดหรือนอกศูนย์กลาง ไม่ให้ “ความเท่าเทียม” ถูกจำกัดอยู่แค่ในเขตเมือง

สนับสนุนกลุ่มรากหญ้าและอาสาสมัคร LGBTQ+ ที่ทำงานจริงในพื้นที่ แต่มักไม่ได้รับความสนใจจากสื่อหรือผู้สนับสนุน

สนับสนุนอย่างเป็นรูปธรรม ไม่ใช่แค่เชิงสัญลักษณ์

ใน Pride month เรามักเห็นโลโก้บริษัทต่าง ๆ เปลี่ยนเป็นสีรุ้ง และหลายองค์กรก็ร่วมเดินขบวนในงาน Pride เพื่อแสดงจุดยืนว่า “สนับสนุนความหลากหลายทางเพศ”

แต่คำถามสำคัญคือ หลังจากเดือนนี้ผ่านไป องค์กรเหล่านั้นยังคงยืนอยู่เคียงข้าง LGBTQ+ จริงหรือไม่?

การสนับสนุนที่แท้จริงต้องไปไกลกว่าการโพสต์ภาพลงโซเชียล หรือขายสินค้า Pride Edition จุดที่เปลี่ยนแปลงได้จริงคือใน “ระบบภายในองค์กร” และ “วัฒนธรรมการทำงาน” ตัวอย่างของการสนับสนุนเชิงรูปธรรม ได้แก่:

การออก นโยบายไม่เลือกปฏิบัติอย่างเป็นลายลักษณ์อักษร ที่ชัดเจน ครอบคลุมทุกระดับ ตั้งแต่การรับสมัครงาน การประเมินผลงาน ไปจนถึงระบบร้องเรียนภายใน
การให้ สิทธิประโยชน์ที่เท่าเทียมกันกับคู่รักทุกเพศ เช่น สิทธิลาเพื่อดูแลคู่ชีวิต การประกันสุขภาพสำหรับคู่รักเพศเดียวกัน หรือการจ่ายเงินช่วยเหลือในกรณีฉุกเฉิน
การอบรมพนักงานเกี่ยวกับ ความหลากหลายและอคติทางเพศ (unconscious bias) รวมถึงการส่งเสริมให้เกิดพื้นที่ปลอดภัยในที่ทำงานการจ้างงานและสนับสนุน คนข้ามเพศ และกลุ่ม LGBTQ+ ที่อาจถูกกีดกันจากโอกาสในตลาดแรงงานทั่วไป โดยไม่ติดกับภาพจำหรืออคติที่ฝังรากลึกในสังคมไทย

นอกจากนี้ ภาคธุรกิจยังสามารถมีบทบาทในระดับมหภาค เช่น สนับสนุนกฎหมายสมรสเท่าเทียม ออกแถลงการณ์สนับสนุนสิทธิมนุษยชน หรือร่วมมือกับภาคประชาสังคมในโครงการระยะยาว ไม่ใช่เพียงทำแคมเปญประจำเดือน

ความกล้าหาญในการยืนเคียงข้าง LGBTQ+ ไม่ใช่แค่ตอนกล้องจับ แต่คือเมื่อต้องตัดสินใจเปลี่ยนระบบที่ไม่เท่าเทียม

โดยเฉพาะในที่ที่ไม่มีใครมองเห็น

การสนับสนุนแบบตรงไปตรงมาและเป็นระบบ ไม่เพียงแค่สร้างความเชื่อมั่นจากคนในองค์กร แต่ยังส่งผลในวงกว้างต่อทัศนคติของสังคมด้วย เพราะเมื่อองค์กรใหญ่ขยับ สื่อก็ขยับ ตลาดแรงงานขยับ และท้ายที่สุดคือรัฐต้องขยับตาม

Pride ที่มีพลัง

Pride จะมีความหมายมากกว่าการเฉลิมฉลองได้ ก็ต่อเมื่อมันกลายเป็น “พื้นที่ทางสังคม” ที่มีพลังในการเปลี่ยนแปลง ไม่ใช่เพียงเวทีแฟชั่นโชว์ ดนตรี หรือขบวนพาเหรด แต่เป็นเวทีที่ ผู้คนรู้สึกได้ถึงความกล้าหาญ เสียงของตัวเอง และความหวังว่าระบบที่ไม่เท่าเทียมจะถูกเขย่า

หัวใจสำคัญของ Pride ที่มีพลังคือ “การมีส่วนร่วมของชุมชน LGBTQ+ เอง” ไม่ใช่การจัดงานโดยคนนอกที่มอง Pride เป็นแค่โอกาสทางการตลาดหรือหน้าตาทางวัฒนธรรม โดยไม่ฟังเสียงของผู้ที่ใช้ชีวิตท่ามกลางความไม่เท่าเทียมจริง ๆ

Pride ที่มีพลังจึงควร

ให้ชุมชน LGBTQ+ เป็นผู้ออกแบบกิจกรรมอย่างแท้จริง: ตั้งแต่การเลือกธีม การกำหนดประเด็นหลัก ไปจนถึงการจัดสรรพื้นที่ให้กลุ่มเปราะบางได้มีเสียง ไม่ใช่แค่เป็นผู้ร่วมงาน แต่ต้องเป็นเจ้าของงาน
ใช้ Pride เป็นเวทีสื่อสารเป้าหมายที่ชัดเจนต่อสังคม: เช่น สมรสเท่าเทียม การคุ้มครองคนข้ามเพศ หรือสิทธิในการเข้าถึงสุขภาพและการศึกษา โดยสื่อสารผ่านเวิร์กช็อป เวทีเสวนา นิทรรศการ หรือแคมเปญสื่อสารสาธารณะ ไม่ใช่แค่กิจกรรมบันเทิง
สร้างบทสนทนาเชิงสร้างสรรค์กับกลุ่มอื่นในสังคม: เปิดพื้นที่ให้เกิดการแลกเปลี่ยน เช่น ระหว่างชุมชน LGBTQ+ กับผู้นำศาสนา นักการเมือง ผู้ปกครอง และเยาวชน เพื่อสร้างความเข้าใจ ไม่ใช่การเผชิญหน้าแบบแบ่งฝั่ง
ขับเคลื่อนแบบบูรณาการระหว่างภาครัฐ เอกชน และภาคประชาสังคม: เช่น ภาครัฐควรเข้ามามีบทบาทในการสนับสนุนงบประมาณหรือออกนโยบายที่เอื้อต่อความหลากหลาย ภาคธุรกิจให้การสนับสนุนทั้งงบและโอกาสการจ้างงาน ขณะที่ภาคประชาสังคมควรมีพื้นที่ในการสื่อสารเชิงนโยบายอย่างอิสระ

Pride ที่มีพลังจะไม่จบลงที่เวทีคอนเสิร์ตหรือขบวนแห่ในวันเดียว แต่มันควรเริ่มต้นในใจคน และต่อเนื่องไปถึงการผลักดันการเปลี่ยนแปลงในระดับโครงสร้าง

เพราะท้ายที่สุด Pride ไม่ใช่คำตอบ แต่คือ “เครื่องมือ” ที่เราทุกคนจะใช้ร่วมกันเพื่อสร้างสังคมที่ไม่ปล่อยให้ใครต้องซ่อนตัวหรืออยู่ใต้เงาของความกลัวอีกต่อไป

The post เปลี่ยน Pride ให้กลายเป็นพลังเปลี่ยนสังคม appeared first on HON.

ชีวิต LGBTQ+ รุ่นสูงวัย: ความท้าทายและแสงสว่างที่ยังมีอยู่

admin — Fri, 23 May 2025 06:16:49 +0000

“เราไม่ใช่แค่ผู้รอดชีวิตจากการกดขี่ในอดีต แต่เราคือผู้ก่อร่างสร้างโลกใบนี้ให้ดีกว่าเดิมสำหรับรุ่นใหม่” – – คำกล่าวของสมาชิก LGBTQ+ รุ่นสูงวัยจากงาน Global Pride Seniors Forum

เมื่อพูดถึงความหลากหลายทางเพศ เรามักนึกถึงพลังของคนรุ่นใหม่ที่ลุกขึ้นมาเรียกร้องสิทธิ์และการยอมรับ แต่เบื้องหลังความเปลี่ยนแปลงเหล่านั้น มีเสียงเงียบ ๆ ของกลุ่มคนที่ “ปูทาง” ให้รุ่นหลังได้เดินอย่างมั่นคง

พวกเขาคือกลุ่ม LGBTQ+ รุ่นสูงวัย ผู้ที่ผ่านยุคแห่งการล่าแม่มดทางเพศ การกดทับทางสังคม และการถูกลืมในนโยบายสาธารณะ แม้จะต้องใช้ชีวิตท่ามกลางความเงียบเหงาและการไม่ยอมรับ แต่พวกเขายังคงยืนหยัดด้วยศักดิ์ศรี ด้วยความรัก และด้วยความหวัง

นี่ไม่ใช่แค่เรื่องของเพศ แต่คือเรื่องของมนุษยธรรม ความแก่ และศักดิ์ศรีของการมีตัวตน

ความเหงาและการแยกตัวทางสังคม

“ไม่ใช่ทุกคนที่แก่ตัวไปพร้อมครอบครัว และไม่ใช่ทุกครอบครัวที่ยอมรับว่าเราคือใคร”

สำหรับผู้สูงวัยทั่วไป ครอบครัว ลูกหลาน และเครือญาติเป็นระบบสนับสนุนหลักในช่วงท้ายของชีวิต แต่สำหรับคนรุ่นเก่าในกลุ่ม LGBTQ+ เรื่องนี้กลับไม่ได้เป็นจริงเสมอไป

LGBTQ+ รุ่นสูงวัยจำนวนมากเติบโตในยุคที่การเปิดเผยตัวตนมีความเสี่ยงสูง ทั้งด้านกฎหมาย สังคม และศาสนา หลายคนจึงไม่เคยแต่งงานหรือมีลูกตามขนบ หรืออาจเคยถูกบังคับให้ใช้ชีวิตในแบบที่ไม่ได้เลือก

แม้บางคนจะมีคู่ชีวิต แต่การจดทะเบียนไม่สามารถทำได้ในหลายประเทศ จึงไม่มีสิทธิ์ทางกฎหมายในเรื่องทรัพย์สิน การเยี่ยมไข้ หรือแม้แต่การตัดสินใจทางการแพทย์

ผู้สูงวัย LGBTQ+ เผชิญ “ความเหงาซ้อนความเหงา” พวกเขาอาจถูกแยกตัวจาก ครอบครัวเดิม ที่ไม่ยอมรับเรื่องเพศสภาพ ชุมชนผู้สูงวัย ที่ยังมีทัศนคติล้าหลังหรือไม่เข้าใจ และชุมชน LGBTQ+ รุ่นใหม่ ที่เน้นกิจกรรมเฉพาะวัย ทำให้อาจจะรู้สึกไม่เข้าพวก

การอยู่ลำพังโดยไม่มีเพื่อนร่วมชีวิต ทำให้เกิดภาวะ social isolation ซึ่งสัมพันธ์กับอัตราการเกิดโรคซึมเศร้า โรคหัวใจ และอายุขัยที่สั้นลง

เมื่อเข้าสู่วัยที่มากขึ้น หลายคนเริ่มเผชิญกับการตั้งคำถามถึงความหมายของชีวิตและคุณค่าของตัวเอง แต่การที่สังคมไม่ให้พื้นที่กับ LGBTQ+ สูงวัย ก็ยิ่งซ้ำเติมให้พวกเขารู้สึกว่า “ไม่มีใครต้องการ” หรือ “เราเป็นรุ่นที่ถูกลืม”

ยิ่งในสภาพแวดล้อมที่ไม่ปลอดภัยหรือไม่เปิดกว้าง บางคนอาจต้องไม่เปิดเผยอัตลักษณ์ทางเพศ หรือเพศสภาพของตนเองต่อสาธารณะหรือครอบครัว เพราะกลัวว่าจะถูกปฏิเสธ กีดกัน หรือประณาม อีกครั้ง ทั้งที่ใช้เวลาทั้งชีวิตกว่าจะกล้าเป็นตัวของตัวเอ

แม้จะมีความพยายามสร้าง community สำหรับ LGBTQ+ สูงวัย เช่น ที่อยู่อาศัยร่วมแบบ inclusive หรือกลุ่มสนับสนุนต่าง ๆ แต่ก็ยังมีไม่เพียงพอ โดยเฉพาะในประเทศกำลังพัฒนา

หลายคนจึงเลือก “ไม่พูด ไม่เปิดเผย” และใช้ชีวิตอย่างเงียบเหงาในเงาของความอดทน

นอกจากนี้ยังมีประเด็น การเข้าถึงบริการสุขภาพที่ครอบคลุม
บางคนเลือกไม่เปิดเผยอัตลักษณ์ของตนต่อบุคลากรทางการแพทย์เพราะกลัวถูกเลือกปฏิบัติ ส่งผลต่อคุณภาพการรักษา เช่น การตรวจสุขภาพทางเพศ หรือการบำบัดด้านจิตใจ

การเลือกปฏิบัติในสถานดูแลผู้สูงอายุ เพราะ หลายคนกลัวการเปิดเผยตัวตนในสถานดูแลผู้สูงวัยเพราะอาจถูกกีดกันหรือรังเกียจจากผู้อื่นในสถานที่นั้น

การขาดพื้นที่และเครือข่ายสำหรับผู้สูงอายุ LGBTQ+ พื้นที่และกิจกรรมส่วนใหญ่มักเน้นที่กลุ่ม LGBTQ+ วัยรุ่นหรือวัยทำงาน ทำให้คนรุ่นสูงวัยรู้สึกแปลกแยก

เราเตรียมความพร้อมให้คนหลากหลายเพศในวัยชราเพียงพอหรือยัง?

แสงสว่างและความหวัง

จากข้อมูลพบว่า มีหลายประเทศได้เริ่มมี โครงการเฉพาะสำหรับ LGBTQ+ รุ่นสูงวัย เช่น โครงการที่อยู่อาศัยร่วมแบบ inclusive, กลุ่มเพื่อนวัยเกษียณ LGBTQ+, และองค์กรสนับสนุนด้านสุขภาพจิต

นอกจากนี้การเติบโตของ เครือข่ายผู้สูงวัย LGBTQ+ ผ่านโซเชียลมีเดีย หรือชุมชนออนไลน์ทำให้เกิดการแบ่งปันและสนับสนุนซึ่งกันและกันมากขึ้น

และการที่มีผู้สูงวัย LGBTQ+ จำนวนหนึ่งเริ่มเป็น “role model” หรือผู้นำทางสังคม ที่ช่วยขับเคลื่อนประเด็นด้านสิทธิและการมองเห็นได้มากขึ้น

จาก Pre Meeting เวทีประชุมระดับชาติ : สุขภาวะของคนข้ามเพศ วันที่ 30 มีนาคม 2568 ที่ผ่านมา ได้มีการพูดถึง การทำบ้านพักฉุกเฉินสำหรับการดูแลกลุ่ม LGBTQ สูงวัย

“เพราะสถานการณ์ปัจจุบัน มองว่าคนข้ามเพศสูงอายุถูกมองไม่เห็น ในนโยบายบ้านพักฉุกเฉินในสังคมไทย เราเผชิญกับสังคมสูงอายุข้ามเพศ มักจะเป็นโสด และยังถูกตีตรา เลือกปฏิบัติอยู่ และยังไม่มีบ้านพักสำหรับคนข้ามเพศสูงวัย และยิ่งมีอัตลักษณ์ทับซ้อน ยิ่งถูกมองไม่เห็น”

ในเวทีพูดถึงการทำอย่างไรจึงรวมตัว ผลักดันให้ถูกพูดถึง นำปัญหาเข้าไปสู่ภาครัฐ

“ให้ดำเนินการโดยภาคประชาสังคม รวบรวมปัญหา ความต้องการว่ามันจำเป็น ในระดับชุมชน อบต. ต้องมีการรวบรวมข้อมูลเพื่อจัดสรรงบประมาณ กระทรวงพัฒนาสังคมและความมั่นคงของมนุษย์ต้องจัดระบบให้ครอบคลุมกับทุกอัตลักษณ์ และบุคลากรต้องมีความรู้ความเข้าใจเกี่ยวกับการดูแลสุขภาพของผู้สูงงวัยข้ามเพศ”

ในเวทีวิเคราะห์ว่า ประเด็นนี้ อาจใช้เวลานาน 3-5 ปี เพื่อรวบรวม และจากนั้นอาจจะได้เสนอให้เป็นนโยบายต่างๆ ต่อไป

มีงานศึกษาน้อยมากเกี่ยวกับ LGBTQ+ วัยเกษียณ โดยเฉพาะเรื่องสวัสดิการและเครือข่ายการดูแล และรายงานหลายชิ้นที่ศึกษาชีวิตของผู้สูงวัยในกลุ่ม LGBTQ+ ในประเทศไทย โดยเฉพาะในประเด็นสุขภาพจิต การเข้าถึงบริการสาธารณะ และความต้องการเฉพาะทางของกลุ่มนี้ ตัวอย่างที่น่าสนใจ ได้แก่

.

งานวิจัยเชิงคุณภาพเกี่ยวกับผู้สูงวัยLGBTQ+

.

งานวิจัยของสุชน เทพจันทร์ เรื่อง “A Social Ecology of Sexual Health and Well-being among Older Gay Men and Transgender Women in Chiang Mai, Thailand” สำรวจประสบการณ์ของเกย์และหญิงข้ามเพศอายุ 60 ปีขึ้นไปในเชียงใหม่ พบว่าผู้เข้าร่วมเผชิญกับความโดดเดี่ยว การตีตราทางสังคม และการเข้าถึงบริการสุขภาพที่จำกัด โดยเฉพาะการขาดการรับรองทางกฎหมายและความเข้าใจจากผู้ให้บริการสุขภาพ https://digital.car.chula.ac.th/chulaetd/21

.

การทบทวนวรรณกรรมเกี่ยวกับความเหลื่อมล้ำด้านสุขภาพ

.

บทความ “Social Determinants of Health Inequities for Older LGBT Adults: A Scoping Review” โดยศรีธรรมสุข และคณะ (2024) วิเคราะห์ปัจจัยที่ส่งผลต่อความเหลื่อมล้ำด้านสุขภาพของผู้สูงวัย LGBTQ+ ในเอเชีย รวมถึงประเทศไทย โดยเน้นย้ำถึงการขาดข้อมูลเชิงประจักษ์และความจำเป็นในการพัฒนานโยบายที่ตอบสนองต่อความต้องการเฉพาะของกลุ่มนี้

https://journals.sagepub.com/…/10.1177/10436596241253866

มุมมองของผู้ให้บริการต่อหญิงข้ามเพศสูงวัย

.

การศึกษาของธรรมนพพล และคณะ (2021) สำรวจมุมมองของผู้ให้บริการต่อหญิงข้ามเพศสูงวัยในประเทศไทย พบว่าผู้ให้บริการบางรายยังขาดความเข้าใจและความไวต่อวัฒนธรรมของกลุ่มนี้ ส่งผลให้เกิดการเลือกปฏิบัติและการเข้าถึงบริการที่ไม่เท่าเทียม

.

การจัดการสวัสดิการสังคมสำหรับผู้สูงวัย LGBTQ+

.

งานวิจัยของวรวรรณ จิรธนาภิวัฒน์ ศึกษาการจัดการและพัฒนาสวัสดิการสังคมสำหรับผู้สูงวัย LGBTQ+ ในประเทศไทย โดยเน้นบทบาทขององค์กรภาคประชาสังคมในการให้บริการ เช่น การให้คำปรึกษา การตรวจสุขภาพ และการจัดหางาน เพื่อสนับสนุนคุณภาพชีวิตของกลุ่มนี้

The post ชีวิต LGBTQ+ รุ่นสูงวัย: ความท้าทายและแสงสว่างที่ยังมีอยู่ appeared first on HON.

LBTQ+ ไทย 2025: คนเพิ่ม เสียงยังเบา

admin — Fri, 16 May 2025 05:08:51 +0000

ในปี 2025 นี้ ประเทศไทยยังคงเป็นหนึ่งในประเทศเอเชียที่มีภาพลักษณ์เปิดกว้างต่อกลุ่ม LGBTQ+ มากที่สุด ทว่าเมื่อพิจารณาให้ลึกลงไปกว่าภาพบนโซเชียลมีเดียหรือวงการบันเทิง จะพบว่าความเสมอภาคทางสิทธิ์ยังคงเป็นประเด็นที่ติดหล่มและไม่ได้รับการแก้ไขอย่างจริงจัง

ในปี 2025 ประเทศไทยยังคงได้รับการขนานนามว่าเป็น “สวรรค์” ของกลุ่ม LGBTQ+ แห่งเอเชียตะวันออกเฉียงใต้ หลายเมืองใหญ่มีงาน Pride Parade อย่างเปิดเผย ธุรกิจจำนวนไม่น้อยก็ใช้ความหลากหลายทางเพศเป็นจุดขายทางการตลาด และสื่อบันเทิงไทยก็เต็มไปด้วยตัวละครและนักแสดง LGBTQ+ ที่ได้รับความนิยม

อย่างไรก็ตาม ภายใต้ฉากหน้าแห่งความ “เปิดกว้าง” นี้ กลับยังมีความเหลื่อมล้ำในหลายมิติที่ถูกมองข้าม หรือไม่เคยถูกหยิบยกขึ้นมาแก้ไขอย่างจริงจัง

จำนวนเพิ่มขึ้น สะท้อนการยอมรับ…แต่แค่บางมิติ

จากข้อมูลของหลายองค์กรและการสำรวจทางสังคม จำนวนผู้ที่ระบุอัตลักษณ์ทางเพศนอกเหนือจากชายหญิงเพิ่มขึ้นทุกปี โดยเฉพาะในกลุ่มคนรุ่นใหม่ Gen Z และ Gen Alpha ที่เติบโตมากับแนวคิดความหลากหลายทางเพศที่เปิดกว้าง อย่างไรก็ตาม ตัวเลขนี้ไม่ได้สะท้อนความปลอดภัยหรือความมั่นคงทางสิทธิ์ในชีวิตประจำวันของคน LGBTQ+ แต่อย่างใด

จากการสำรวจโดยองค์กรด้านสิทธิมนุษยชนในช่วง 3 ปีที่ผ่านมา จำนวนผู้ที่แสดงออกและระบุอัตลักษณ์ว่าเป็น LGBTQ+ ในประเทศไทยเพิ่มขึ้นอย่างมีนัยสำคัญ โดยเฉพาะในกลุ่มคนอายุ 15–35 ปี ซึ่งสะท้อนถึงการเปิดรับในระดับบุคคลที่เพิ่มขึ้น

อย่างไรก็ตาม การ “มองเห็นได้” ไม่ได้แปลว่า “ได้รับการคุ้มครอง” หรือ “มีความปลอดภัย” เสมอไป เพราะในความเป็นจริง ยังคงมีกรณีการเลือกปฏิบัติ การกลั่นแกล้ง และความรุนแรงในครอบครัวที่เกี่ยวข้องกับอัตลักษณ์ทางเพศเกิดขึ้นบ่อยครั้ง ทั้งในพื้นที่ชนบทและแม้แต่ในเมืองหลวง

กฎหมายเปลี่ยน แต่ทัศนคติยังตามไม่ทัน

แม้ในช่วงไม่กี่ปีที่ผ่านมา ไทยได้มีความเคลื่อนไหวทางกฎหมาย แต่สถานะทางกฎหมายของคู่รักเพศเดียวกันในปี 2025 ก็ยังไม่เทียบเท่าคู่รักชายหญิง ทั้งในเรื่องสิทธิในการสมรส รับบุตรบุญธรรม สวัสดิการคู่สมรส และประเด็นที่น่าสนใจ คือ การตัดสินใจทางการแพทย์แทนคู่ชีวิตในภาวะวิกฤติ ซึ่งยังไม่มีข้อมูลที่ชัดเจน

แม้ในด้านกฎหมายจะมีความพยายามเคลื่อนไหว แต่ทัศนคติของประชาชนส่วนหนึ่งยังติดกับดักของความเชื่ออนุรักษนิยม เช่น ความเชื่อว่า LGBTQ+ คือ “โรคจิต” หรือผลจาก “ครอบครัวแตกแยก” ยังฝังรากลึก โดยเฉพาะในกลุ่มคนรุ่นเก่าและในพื้นที่ชนบท

อีกทั้ง สื่อไทยจำนวนไม่น้อยยังผลิตเนื้อหาที่ล้อเลียน บิดเบือน หรือทำให้กลุ่ม LGBTQ+ เป็นเพียงแค่ตัวตลก ซึ่งยิ่งตอกย้ำภาพจำที่ผิดพลาดและทำให้การเคลื่อนไหวทางสังคมถูกทำให้เป็นเรื่อง “ไม่จริงจัง”

การศึกษาและแรงงาน: ยังเต็มไปด้วยอคติแฝง

ในระบบการศึกษา แม้จะมีโรงเรียนและมหาวิทยาลัยที่เปิดพื้นที่ให้กับนักเรียน LGBTQ+ แต่ยังมีอีกมากที่ยังไม่สามารถแสดงออกอย่างเป็นตัวของตัวเองได้โดยไม่ถูกกลั่นแกล้ง (bullying) หรือกดดันจากสภาพแวดล้อมแบบอนุรักษนิยม

ในโลกของการทำงาน ผู้ที่แสดงออกถึงอัตลักษณ์ทางเพศที่ไม่เป็นไปตามค่านิยมเดิมยังคงเผชิญกับความเหลื่อมล้ำ ไม่ว่าจะเป็นการเลื่อนตำแหน่ง การจ้างงาน หรือการถูกคาดหวังให้ “อยู่ในกรอบ” เพื่อความเป็นมืออาชีพ

แม้หลายโรงเรียนในเมืองใหญ่จะเปิดพื้นที่ให้กับนักเรียน LGBTQ+ ได้แสดงออกมากขึ้น แต่ระบบการศึกษาส่วนใหญ่ยังคงอยู่ภายใต้วัฒนธรรมชาย-หญิงแบบตายตัว หลักสูตรสุขศึกษาและเพศศึกษาไม่ได้พูดถึงความหลากหลายทางเพศอย่างครอบคลุม ครูจำนวนมากขาดความเข้าใจ และมักมีอคติฝังลึกโดยไม่รู้ตัว

กรณีที่นักเรียนต้องปกปิดอัตลักษณ์ของตนเอง หรือถูกกลั่นแกล้ง (ทั้งจากเพื่อนและครู) ยังเกิดขึ้นบ่อย โดยไม่มีระบบการรับเรื่องร้องเรียนหรือคุ้มครองที่มีประสิทธิภาพ นักเรียนข้ามเพศยังถูกบังคับให้ใส่เครื่องแบบตามเพศกำเนิด และในบางกรณี การไม่ปฏิบัติตามกฎนี้อาจส่งผลต่อผลการเรียนหรือการจบการศึกษา

ตลาดแรงงาน: ความหลากหลายคือภาพลักษณ์ ไม่ใช่ความจริง

หลายองค์กรธุรกิจ โดยเฉพาะบริษัทข้ามชาติและแบรนด์ใหญ่ ๆ เริ่มพูดถึง Diversity & Inclusion มากขึ้น มีการจ้างงานที่เปิดรับกลุ่ม LGBTQ+ อย่างเป็นทางการ และใช้ภาพลักษณ์ของพนักงานหลากหลายทางเพศในการโฆษณา

แต่ในชีวิตจริง พนักงาน LGBTQ+ จำนวนมากยังเผชิญกับ “glass ceiling” หรือเพดานที่มองไม่เห็น ที่ขัดขวางโอกาสในการเติบโต องค์กรจำนวนไม่น้อยยังคาดหวังให้พนักงาน LGBTQ+ “ไม่แสดงออกเกินไป” เพื่อคงไว้ซึ่งภาพลักษณ์ “มืออาชีพ” หรือเข้ากับวัฒนธรรมองค์กร

ที่แย่กว่านั้นคือ การที่คนข้ามเพศจำนวนมากยังไม่สามารถเปลี่ยนคำนำหน้าชื่อในบัตรประชาชนได้ ส่งผลต่อการสมัครงาน การเปิดบัญชีธนาคาร หรือแม้แต่การเดินทางต่างประเทศ

การเปลี่ยนแปลงต้องมากกว่าแค่ภาพลักษณ์

แม้ไทยจะถูกยกย่องว่า “เปิดกว้าง” และมีงาน Pride ที่ยิ่งใหญ่ แต่การเปลี่ยนแปลงเชิงโครงสร้างยังคงล่าช้า การผลักดันนโยบายด้านความเท่าเทียมยังเผชิญกับแรงต้านจากทั้งระบบราชการ นักการเมืองที่เล่นเกมผลประโยชน์ และโครงสร้างวัฒนธรรมที่ยังฝังรากลึกในแนวคิดทวิลักษณ์ชายหญิง

ปี 2025 เป็นจุดสะท้อนที่ชัดเจนว่าจำนวนและการมองเห็นกลุ่ม LGBTQ+ เพิ่มขึ้นในสังคมไทย แต่การยอมรับเชิงลึกและการรับรองทางกฎหมายยังคงไม่เพียงพอ สิ่งที่ต้องการคือการเปลี่ยนแปลงเชิงนโยบายอย่างจริงจัง การสนับสนุนจากรัฐ และการปรับทัศนคติของสังคมในทุกระดับ

ในปี 2025 นี้ เราอาจมีคน LGBTQ+ ที่ “มองเห็นได้” มากขึ้นในวงการบันเทิง แฟชั่น และสื่อ แต่ความเปลี่ยนแปลงเชิงลึกในด้านกฎหมาย การศึกษา ระบบแรงงาน และทัศนคติของสังคม ยังห่างไกลจากคำว่า “เท่าเทียม”

ประเทศไทยอาจดู “เปิด” บนเวทีโลก แต่หากไร้ซึ่งสิทธิ์ที่เท่าเทียมที่แท้ ก็ยังห่างไกลจากการเป็นสังคมที่เท่าเทียมอย่างแท้จริง

#เพราะการมีอยู่ไม่ควรต้องอธิบาย

#และสิทธิ์ความเป็นมนุษย์ไม่ควรต้องรออนุมัติจากรัฐ

ข้อมูลประชากร LBQ+ ในประเทศไทย

• จากรายงานของ The Nation Thailand เมื่อปี 2025 ระบุว่าประชากร LGBTQIA+ ในประเทศไทยมีมากกว่า 5.9 ล้านคน หรือประมาณ 9% ของประชากรทั้งหมด ซึ่งแสดงให้เห็นถึงการเติบโตและการยอมรับที่เพิ่มขึ้นในสังคมไทย

• การศึกษาโดย World Bank ร่วมกับรัฐบาลไทยและมหาวิทยาลัยธรรมศาสตร์ พบว่าในกลุ่มตัวอย่าง 2,302 คน มีการเปรียบเทียบประสบการณ์ของกลุ่ม LGBTI กับกลุ่มที่ไม่ใช่ LGBTI โดยพบว่ากลุ่ม LGBTI เผชิญกับการเลือกปฏิบัติในหลายด้าน เช่น การศึกษา การทำงาน และการเข้าถึงบริการสุขภาพ

ความท้าทายและประสบการณ์ของกลุ่ม LBTQ+

• การศึกษาของ World Bank พบว่า 29% ของผู้หญิงเลสเบียนในประเทศไทยรายงานว่าประสบกับการเลือกปฏิบัติในที่ทำงาน ซึ่งสะท้อนถึงความท้าทายที่กลุ่มนี้เผชิญในด้านอาชีพ

• การศึกษาในกลุ่มนักเรียนมัธยมในกรุงเทพฯ พบว่า 34.72% ระบุว่าตนเองเป็น LGBTQ+ โดยผู้ที่ได้รับสื่อที่มีเนื้อหาเกี่ยวกับความหลากหลายทางเพศในเชิงบวกมีทัศนคติที่เปิดกว้างมากขึ้นต่อกลุ่ม LGBTQ+

การยอมรับตนเองและทัศนคติของสังคม

• การศึกษาของ UNDP ในปี 2019 พบว่า 69% ของคนไทยที่ไม่ใช่ LGBTQ+ มีทัศนคติเชิงบวกต่อกลุ่ม LGBTQ+ อย่างไรก็ตาม การยอมรับอย่างเต็มที่ยังคงเป็นเรื่องยาก โดยเฉพาะในครอบครัวและชุมชนชนบท

• การศึกษาในกลุ่มนักศึกษาแพทย์ไทยพบว่า 27.2% มีทัศนคติเชิงบวกต่อกลุ่ม LGBTQ+ ซึ่งสูงกว่าประชากรทั่วไปที่มีเพียง 1%

การตีตราและการเลือกปฏิบัติ

• การศึกษาของ UNDP ในปี 2018 พบว่า 23% ของผู้ตอบแบบสอบถามในประเทศไทยเคยถูกล่วงละเมิดหรือเลือกปฏิบัติในที่ทำงานเนื่องจากอัตลักษณ์ทางเพศหรือรสนิยมทางเพศของตน

• การศึกษาของ World Bank ในปี 2021 พบว่าผู้หญิงเลสเบี้ยนในประเทศไทยมีแนวโน้มที่จะเผชิญกับการเลือกปฏิบัติในที่ทำงานมากกว่าผู้หญิงที่ไม่ใช่ LGBTQ+

สุขภาพและการเข้าถึงบริการภาครัฐ

• แม้ว่าประเทศไทยจะมีบริการสุขภาพสำหรับประชาชนทั่วไป แต่กลุ่ม LGBTQ+ โดยเฉพาะคนข้ามเพศยังคงเผชิญกับอุปสรรคในการเข้าถึงบริการที่เหมาะสม เช่น การรักษาที่ไม่สอดคล้องกับอัตลักษณ์ทางเพศ และการขาดการยอมรับจากบุคลากรทางการแพทย์

• ในปี 2025 กระทรวงสาธารณสุขของประเทศไทยได้จัดสรรงบประมาณประมาณ 4.3 ล้านดอลลาร์สหรัฐฯ เพื่อสนับสนุนบริการสุขภาพสำหรับคนข้ามเพศ รวมถึงการบำบัดด้วยฮอร์โมน

The post LBTQ+ ไทย 2025: คนเพิ่ม เสียงยังเบา appeared first on HON.

อคติซ้อนอคติ : วงจรเงียบของการตีตราภายในชุมชนหลากหลายทางเพศ

admin — Fri, 18 Apr 2025 07:36:13 +0000

“โอ้ย!!! ถ้าเรื่องถูกบูลลี่ก็มีบ้าง แต่ไม่ค่อยมีจากคนอื่นหรอก จะมีก็แต่พวกกระเทยด้วยกันนั่นแหล่ะที่บูลลี่กันเอง”

ผู้เขียนมีโอกาสจดบันทึกในการสัมภาษณ์แบบเจาะลึก (Indepth Interveiw) ในเรื่องการตีตรา หรือ Stigma ในงานวิจัยของมหาวิทยาลัยชื่อดังทางภาคเหนือ ในคำถามหนึ่งผู้สัมภาษณ์ได้คุยกับผู้ถูกสัมภาษณ์และถามเจาะตรงไปถึงเรื่องการถูกรังแกอันเนื่องมาจากเหตุแห่งเพศ

คำตอบของกลุ่มเป้าหมายท่านนี้ และอีกหลายๆ คนที่ตอบในทำนองคล้ายกัน ทำให้ฉุกคิดถึงปรากฎการณ์ในช่วงนี้ที่สถานบันเทิงสำหรับหญิงรักหญิงแห่งหนึ่งจัดโฆษณากิจกรรม “วันเลสฯ ล้วน” ด้วยข้อความที่ว่า “มีบาร์สำหรับเลสเบี้ยนแล้วรู้ยัง ไม่มีทอมหรือทรานส์แมนให้กังวลด้วย” (ที่มา : https://www.facebook.com/share/p/1Fr5qAMBiy/?mibextid=wwXIfr)

ในช่วงก่อนหน้าไม่นาน มีการนำเสนอถึงกลุ่มสังคมหญิงรักหญิงด้วยกันที่พูดถึงผู้หญิงที่เป็นไบเซ็กช่วลว่า “โลเล ไม่เลือกสักทาง” หรือ “เดี๋ยวก็กลับไปคบผู้ชาย” ด้วยน้ำเสียงเชิงกีดกัน (ที่มา: https://hon.co.th/bisexual/)

ปรากฎการณ์ดังกล่าวยังสะท้อนถึง “การตีตรา” และ “เลือกปฏิบัติ” แม้แต่ในกลุ่มผู้ที่มีความหลากหลายทางเพศด้วยกันเอง ไม่ต่างจากสังคมในส่วนอื่นๆ ที่ก็มองเข้ามายังกลุ่มผู้ที่มีความหลากหลายทางเพศด้วยอคติ ตีตรา และเลือกปฏิบัติ หลายกรณียังส่งผลไปสู่การรังแก ทำร้ายร่างกายและจิตใจ ฯลฯ ด้วยวิธีการต่างๆ

ความหมายอย่างย่อของการตีตราและการเลือกปฏิบัติ

การตีตรา (Stigma)

หมายถึง การที่บุคคลหรือกลุ่มคนถูกมองว่า “มีข้อเสีย” หรือ “แตกต่างจากคนทั่วไป” ในทางลบ จนทำให้ถูกปฏิบัติอย่างไม่ยุติธรรม ถูกกีดกัน หรือถูกดูถูกจากสังคม ตัวอย่างเช่น คนที่มีปัญหาสุขภาพจิตอาจถูกมองว่า “อ่อนแอ” หรือ “เป็นบ้า” ทั้งที่จริง ๆ แล้วพวกเขาแค่ต้องการความเข้าใจและการสนับสนุนเหมือนกับคนอื่น ๆ

การตีตราสามารถเกิดขึ้นได้จากหลายสาเหตุ เช่น ความเชื่อเดิมในสังคม ความไม่เข้าใจ หรือการกลัวสิ่งที่แตกต่าง ซึ่งส่งผลให้ผู้ที่ถูกตีตรารู้สึกโดดเดี่ยว ไม่กล้าขอความช่วยเหลือ และเสียโอกาสในการใช้ชีวิตอย่างเต็มที่

การเลือกปฏิบัติ (Discrimination)

คือ การปฏิบัติต่อคนบางคนอย่างไม่เท่าเทียมกัน เพราะเขาแตกต่างจากเรา เช่น การไม่รับคนเพศทางเลือกเข้าทำงาน, การไม่ให้บริการกับคนที่มีรูปร่างหน้าตาแตกต่าง, หรือการพูดจาดูถูกคนที่มีความเชื่อไม่เหมือนเรา

การเลือกปฏิบัติไม่ได้เกิดจากการกระทำเท่านั้น แต่อาจรวมถึงท่าที คำพูด หรือแม้แต่โอกาสที่ถูกปิดกั้น ทั้งหมดนี้ทำให้คนที่ถูกเลือกปฏิบัติรู้สึกด้อยค่า และส่งผลกระทบต่อทั้งความมั่นใจและคุณภาพชีวิต

ดังนั้น อาจสรุปได้ว่า จุดเริ่มต้นจาก “ความคิดและทัศนคติ” การกระทำ” ที่ตามมาหลังจากมีการตีตราคือ นำไปสู่การรังแก / บูลลี่ (Bullying) คือ “การกระทำที่รุนแรงและต่อเนื่อง” ดังนี้

การตีตรา (Stigma) – จุดเริ่มต้นจาก “ความคิดและทัศนคติ”

เกิดจากการที่สังคมหรือบุคคลมองคนบางกลุ่มว่า “แปลก” หรือ “ไม่ปกติ” เช่น มองว่าคนมีสุขภาพจิตไม่ดีเป็นคนอันตราย หรือเด็กที่มีรูปร่างต่างจากคนอื่นเป็นเรื่องน่าหัวเราะ

เป็นรากฐานของการเหมารวมและมองคนอื่นในทางลบ

การเลือกปฏิบัติ (Discrimination) – “การกระทำ” ที่ตามมาหลังจากมีการตีตรา

เมื่อตีตราแล้ว คนที่ถูกมองว่า “ไม่เหมือนคนอื่น” ก็อาจถูกปฏิบัติไม่เท่าเทียม เช่น ไม่ได้รับโอกาส, ถูกกันออกจากกลุ่ม, หรือถูกทำให้รู้สึกว่าไม่ควรอยู่ตรงนี้

คือการแสดงออกเชิงพฤติกรรมที่ไม่ยุติธรรม

การรังแก / บูลลี่ (Bullying) – “การกระทำที่รุนแรงและต่อเนื่อง”

เป็นรูปแบบหนึ่งของการเลือกปฏิบัติที่ชัดเจนและรุนแรง เช่น การด่าทอ, ล้อเลียน, ทำร้ายร่างกาย หรือกีดกันจากกลุ่ม ซึ่งมักมีพื้นฐานจากการตีตราว่า “เธอไม่เหมือนพวกเรา”

การกระทำที่ไม่รู้ตัวอาจเกิดจากการตีตราที่เป็นจุดเริ่มของความคิดและทัศนคติ นำไปสู่การเลือกปฏิบัติ และการรังแก

หลายครั้งที่พฤติกรรมหรือคำพูดที่เราทำต่อผู้อื่น อาจดูเหมือนไม่มีเจตนาร้าย แต่ในความเป็นจริงกลับสะท้อนความคิดและทัศนคติที่ถูกฝังรากลึกจากการ “ตีตรา” (stereotyping) ซึ่งเป็นกระบวนการที่สมองของเราจัดกลุ่มผู้คนตามลักษณะที่เห็นได้ชัด เช่น เพศ เชื้อชาติ ศาสนา รสนิยม หรือรูปลักษณ์ภายนอก โดยที่เราไม่รู้ตัว

การตีตราเหล่านี้อาจมาจากสื่อ การเลี้ยงดู หรือประสบการณ์ส่วนตัว และมักจะกลายเป็นจุดเริ่มต้นของ “อคติ” ซึ่งทำให้เรามองคนบางกลุ่มในแง่ลบโดยไม่เป็นธรรม เช่น เด็กผู้หญิงไม่เก่งคณิต คนผิวคล้ำไม่น่าไว้ใจ หรือคนที่แต่งตัวแตกต่างเป็นพวกแปลกแยก

เมื่ออคติเหล่านี้ฝังแน่นขึ้น มันจะส่งผลต่อพฤติกรรมของเราอย่างไม่รู้ตัว เราอาจเลือกปฏิบัติกับใครบางคน เช่น ไม่รับเข้าทำงาน ไม่ร่วมกลุ่ม หรือไม่ให้โอกาสในการแสดงความสามารถ ทั้งที่บุคคลนั้นอาจมีคุณสมบัติเหมาะสมก็ตาม

ที่ร้ายแรงกว่านั้นคือ การกระทำที่กลายเป็นการรังแก (bullying) เช่น การล้อเลียน การดูถูกเหยียดหยาม การกีดกัน หรือแม้แต่การทำร้ายทางร่างกาย ซึ่งมักเกิดจากการที่คนหนึ่งถูกมองว่า “แตกต่าง” หรือ “ไม่เหมาะสม” ตามมาตรฐานที่สังคมหรือกลุ่มหนึ่งตีกรอบเอาไว้

ดังนั้น การตระหนักรู้ถึงอคติและการตีตราที่อาจแฝงอยู่ในความคิดของเราเป็นสิ่งสำคัญ เราควรเปิดใจเรียนรู้ เข้าใจความหลากหลาย และกล้าที่จะตั้งคำถามกับทัศนคติของตัวเอง การเปลี่ยนแปลงอาจเริ่มจากการยอมรับว่า “เราก็อาจมีอคติ” และเลือกที่จะไม่ปล่อยให้มันควบคุมการกระทำของเรา

The post อคติซ้อนอคติ : วงจรเงียบของการตีตราภายในชุมชนหลากหลายทางเพศ appeared first on HON.

ยิ้มให้ แต่ไม่ให้สิทธิ์ : หญิงไบเซ็กช่วลในโลกที่ไม่อยากให้เธอเลือกทางเอง”

admin — Sun, 06 Apr 2025 05:38:41 +0000

“เป็นผู้หญิงก็โดนมองเบา เป็นไบก็โดนหาว่าโลเล อยู่ตรงกลางของโลกที่ไม่มีใครอยากให้เรายืนอยู่ตรงนั้น”

ไม่นานมานี้มีข่าวคราวของดาราสาวชื่อดังประกาศมีสัมพันธ์รักกับดาราสาวที่อายุน้อยกว่าอีกท่านหนึ่งราวๆ 2 ปี แต่หลังจากพวกเธอเลิกรากัน กลับพบคอมเมนต์ในหลายเว็บไซต์กลับกล่าวหาดาราท่านนี้และตัดสินรสนิยมทางเพศของเธอ เช่น “หลับตาก็รู้ว่าชอบผู้ชาย” หรือ “นึกว่าเป็น LBTQ งง กลับใจอีกแล้ว” ฯลฯ ความคิดเห็นเหล่านี้สะท้อนถึงอคติที่มีต่อผู้ที่มีรสนิยมไบเซ็กชวลในสังคม

กรณีนี้เป็นตัวอย่างที่ชัดเจนของปรากฎการณ์ที่นอกเหนือไปจาก โฮโมโฟเบีย แต่เกิดคำเรียกที่ว่า ไบโฟเบีย (Biphobia) หรือความเกลียดกลัวไบเซ็กชวล ที่ยังคงมีอยู่ในสังคมไทย ผู้หญิงที่มีความสัมพันธ์กับทั้งผู้ชายและผู้หญิงมักถูกมองว่าโลเล หรือไม่จริงใจ ซึ่งเป็นความเข้าใจผิดที่ส่งผลกระทบต่อความรู้สึกและการยอมรับตัวตนของพวกเธอ และเป็นที่น่าสนใจว่าคำตัดสินถึงรสนิยมทางเพศแบบไบเซ็กชวลของดาราท่านนี้เกิดขึ้นในคอมมูนิตี้หญิงรักหญิงด้วยกันเอง

(อ่านเพิ่มเติมได้ที่ : https://themomentum.co/gender-bisexual)

ความเข้าใจผิดเกี่ยวกับไบเซ็กชวล (Bisexuality) อาจไม่ใช่แค่เรื่องของความสับสน แต่เป็นภาพจำผิดๆ ที่ฝังลึกในโครงสร้างทางวัฒนธรรมและความคิดของสังคม

อคติเหล่านี้ไม่ได้เกิดขึ้นเฉพาะในกลุ่มคนทั่วไปเท่านั้น แต่ยังแทรกซึมอยู่แม้กระทั่งในคอมมูนิตี้ LGBTQ+ เอง ซึ่งควรจะเป็นพื้นที่ปลอดภัยสำหรับทุกความหลากหลายทางเพศ

หนึ่งในอคติที่พบได้บ่อยคือการมองว่า “ไบคือคนโลเล” หรือ “เลือกไม่ได้เลยเลือกทั้งสอง” ซึ่งสะท้อนถึงความเข้าใจผิดเกี่ยวกับตัวตนของคนที่รักได้มากกว่าหนึ่งเพศ มันไม่ใช่การลังเล ไม่ใช่การเอาเปรียบ และไม่ใช่การเปลี่ยนใจไปมา แต่มันคืออัตลักษณ์ทางเพศที่มั่นคงและแท้จริง เพียงแค่ยังไม่เป็นที่เข้าใจ

ในบางกรณี ไบเซ็กชวลยังถูกตีตราว่าเป็น “ช่วงเปลี่ยนผ่าน” ที่ใครบางคนจะต้องผ่านไป ก่อนจะ “ค้นพบ” ว่าตัวเองเป็นเกย์หรือเลสเบี้ยนในท้ายที่สุด ความเชื่อนี้ไม่เพียงลดทอนการมีอยู่ของไบเซ็กชวลในฐานะรสนิยมทางเพศที่แท้จริง แต่ยังทำให้ผู้ที่เป็นไบรู้สึกเหมือนไม่ได้รับการยอมรับในตัวตนของตนเอง ไม่ว่าจะอยู่ในความสัมพันธ์กับเพศไหนก็ตาม

งานศึกษาทางจิตวิทยาสังคมจำนวนมากอธิบายว่า อคติต่อไบเซ็กชวลมีรากฐานมาจากแนวคิด “ไบนารี” ที่สังคมยึดถือมายาวนาน

แนวคิดที่เชื่อว่าทุกอย่างต้องเลือกข้าง ต้องเป็นอย่างใดอย่างหนึ่งเท่านั้น (เช่น ชาย/หญิง, ชอบเพศตรงข้าม/เพศเดียวกัน) ทำให้คนที่อยู่นอกกรอบนี้ถูกมองว่า “ผิดปกติ” หรือ “น่าสงสัย”

ผลลัพธ์คือ คนไบมักถูกทำให้มองไม่เห็น (invisible) ในบทสนทนาเรื่องสิทธิ ความรัก และตัวตน ทั้งที่พวกเขาเองก็มีประสบการณ์ ความสัมพันธ์ และอารมณ์ความรู้สึกไม่ต่างจากใครเลย

(ข้อมูลเพิ่มเติม : https://patient.info/news-and-features/debunking-bisexual-stereotypes-and-myths?

และ

https://journals.plos.org/plosone/article?id=10.1371%2Fjournal.pone.0164430

ผู้หญิงไบ รักใครไม่จริง

งานวิจัย พบว่า ผู้หญิงไบเซ็กชวลมักเผชิญกับความกดทับจากทั้งสองฝั่งจากทั้งครอบครัวหรือเพื่อนที่มองว่า “แค่สับสน” หรือจากคนใน LGBTQ+ ที่ไม่ให้พื้นที่ เช่น เลสเบี้ยนที่ไม่อยากคบหญิงไบเพราะ “กลัวเขาจะกลับไปหาผู้ชาย” หรือความรู้สึก “ไม่พอจะเป็นพวกเดียวกัน” สร้างผลกระทบทางใจกับการมีอยู่ที่มองไม่เห็น ความรู้สึกโดดเดี่ยวแม้อยู่ในคอมมูนิตี้ที่ควรจะเป็น safe zone

ผลที่เกิดขึ้น คือ การไม่กล้าแสดงออก หรือแสดงออกแล้วโดนลดคุณค่า เพราะความเหนื่อยล้าที่ต้อง “พิสูจน์ตัวตน” ตลอดเวลา… แต่ก็ไม่เป็นผล

เราจะเข้าใจ และซัพพอร์ตกันได้อย่างไร

ในสังคมยังมีความเข้าใจผิดเกี่ยวกับรสนิยมทางเพศ โดยเฉพาะอย่างยิ่งในกรณีของ “ไบเซ็กชวล” (Bisexual) โดยมักมีคำพูดที่ฟังดูเหมือนเป็นการตั้งคำถามหรือปฏิเสธ เช่น “จริงๆ แล้วเธอชอบผู้หญิงหรือผู้ชายกันแน่” หรือ “เธอยังไม่รู้ตัวหรอกว่าสุดท้ายจะเลือกอะไร” ซึ่งคำพูดเหล่านี้สะท้อนความเชื่อผิดๆ ว่าไบเซ็กชวลคือภาวะ ‘สับสน’ หรือเป็นแค่ ‘ช่วงรอยต่อ’ ของการค้นหาตัวเอง

แต่ความจริงแล้ว ไบเซ็กชวลคือรสนิยมทางเพศที่แท้จริง และสมบูรณ์ในตัวเอง

ความเข้าใจผิดที่พบบ่อยคือการคิดว่าไบเซ็กชวลเป็นแค่ “ทางผ่าน” ไปสู่การเป็นเกย์หรือเลสเบี้ยน หรือเป็นเพียงการทดลองช่วงวัยรุ่นเท่านั้น ซึ่งเป็นอคติที่ส่งผลต่อสุขภาพจิตและการยอมรับตัวตนของคนไบเซ็กชวลเอง

งานวิจัยโดย American Institute of Bisexuality ชี้ให้เห็นว่า คนไบเซ็กชวลต้องเผชิญกับ “biphobia” หรือความเกลียดกลัว/อคติต่อไบเซ็กชวลทั้งจากสังคมทั่วไปและจากชุมชน LGBTQ+ เอง ซึ่งทำให้หลายคนรู้สึกถูกมองว่า “ไม่แท้” หรือ “ไม่น่าเชื่อถือ”

การที่ผู้หญิงคนหนึ่งบอกว่าเธอเป็นไบเซ็กชวล ไม่ได้หมายความว่าเธอต้องมีประสบการณ์กับทั้งชายและหญิง หรือว่าต้องพิสูจน์ตัวเองต่อใคร การรู้สึกดึงดูดต่อมากกว่าหนึ่งเพศ ไม่ได้ทำให้ตัวตนของเธอลดความจริงจังหรือมีความหมายด้อยลงกว่าคนที่รักเพศเดียวกันหรือเพศตรงข้าม

การยอมรับไบเซ็กชวลในฐานะ “รสนิยมทางเพศที่แท้จริง” คือการเคารพสิทธิและอัตลักษณ์ของแต่ละคน และช่วยลดอคติที่ทำให้หลายคนรู้สึกโดดเดี่ยว ไม่ได้รับการยอมรับ หรือถูกผลักออกจากทั้งสองฟากของสเปกตรัมทางเพศ

หญิงไบเซ็กชวลไม่ใช่คน “กำลังเลือก” หรือ “สับสน”

เธอรู้จักตัวเองดี และมีสิทธิในการรักใครก็ได้ที่หัวใจเลือก โดยไม่ต้องอธิบายให้ใครเข้าใจ ไบเซ็กชวลไม่ใช่เพศที่ครึ่งๆ กลางๆ แต่คืออัตลักษณ์ที่เต็มเปี่ยมในตัวเอง และควรได้รับการยอมรับและเคารพไม่ต่างจากรสนิยมทางเพศอื่นๆ

แหล่งอ้างอิง:

GLAAD. (2022). Media Reference Guide – 11th Edition. https://www.glaad.org/reference
Movement Advancement Project. (2016). Understanding Issues Facing Bisexual Americans. https://www.lgbtmap.org
American Institute of Bisexuality. https://www.bisexual.org

The post ยิ้มให้ แต่ไม่ให้สิทธิ์ : หญิงไบเซ็กช่วลในโลกที่ไม่อยากให้เธอเลือกทางเอง” appeared first on HON.

LGBTQ Retreat : พักผ่อน เติมเต็ม และเติบโต

admin — Tue, 01 Apr 2025 09:30:28 +0000

การพักผ่อน ถือเป็นสิ่งสำคัญที่ถือเป็นหนึ่งปัจจัยที่ช่วยส่งเสริมสุขภาวะทางร่างกายและจิตใจของทุกคนได้ดียิ่ง

โดยเฉพาะกลุ่ม LGBTQ ซึ่งอาจต้องเผชิญกับความเครียดที่แตกต่างออกไป ไม่ว่าจะเป็นการเผชิญกับอคติทางสังคม การต่อสู้เพื่อการยอมรับทั้งในตัวเอง เพื่อนฝูง ครอบครัว

การให้เวลากับตัวเองเพื่อการพักผ่อนและทบทวนสุขภาวะของเราจึงเป็นสิ่งที่จำเป็นอย่างมาก

การพักผ่อนกับ Retreat แตกต่างกันอย่างไร ทำไม Retreat จึงมีความสำคัญ

แม้ว่าการพักผ่อนและ Retreat อาจดูเป็นแนวคิดที่แตกต่างกัน แต่ทั้งสองอย่างมีความเชื่อมโยงกัน

จะเห็นได้ว่า การพักผ่อนหมายถึงการให้ร่างกายและจิตใจได้หยุดพักจากความเครียดและความวุ่นวายในชีวิตประจำวัน ขณะที่ Retreat เป็นการพักผ่อนในเชิงลึก ที่มีการตั้งใจจัดสรรเวลาเพื่อฟื้นฟูสุขภาพจิตใจ อารมณ์ และพลังงานของตัวเอง

สร้างสมดุลระหว่างชีวิต การพักผ่อน และการ Retreat

ในโลกที่หมุนไปอย่างรวดเร็วและเต็มไปด้วยความเร่งรีบ การสร้างสมดุลระหว่างชีวิต การทำงาน และการพักผ่อนกลายเป็นสิ่งสำคัญอย่างยิ่ง หลายคนมุ่งมั่นทุ่มเทให้กับงานหรือภาระหน้าที่จนละเลยการดูแลตนเอง ส่งผลให้เกิดความเครียดและความเหนื่อยล้าทั้งทางร่างกายและจิตใจ การมีเวลาสำหรับการพักผ่อนอย่างเหมาะสม ไม่เพียงช่วยฟื้นฟูพลังงาน แต่ยังเสริมสร้างสุขภาพและความคิดสร้างสรรค์อีกด้วย

หนึ่งในแนวทางที่ได้รับความนิยมมากขึ้นคือการ Retreat หรือการถอยกลับไปใช้ชีวิตอย่างเรียบง่ายและมีสติ อาจเป็นการเดินทางไปสถานที่เงียบสงบ การปลีกตัวจากเทคโนโลยี หรือการฝึกสมาธิเพื่อเติมเต็มพลังชีวิต การ Retreat ไม่ใช่เพียงแค่การพักผ่อน แต่เป็นกระบวนการฟื้นฟูและทบทวนตัวเองอย่างลึกซึ้ง ซึ่งช่วยให้เรากลับมามีสมดุลและพร้อมเผชิญกับความท้าทายของชีวิตด้วยจิตใจที่แข็งแกร่งขึ้น

การสร้างสมดุลที่ดีระหว่างงาน การพักผ่อน และการ Retreat จึงเป็นกุญแจสำคัญที่ช่วยให้เรามีชีวิตที่สมบูรณ์และมีความสุขมากขึ้น

ทำไมเราทุกคน โดยเฉพาะ LGBTQ+ ควรหาเวลาในการ Retreat

ในชีวิตประจำวันที่เต็มไปด้วยความกดดัน ความรับผิดชอบ และความคาดหวังจากสังคม ทุกคนล้วนต้องการเวลาสำหรับการพักผ่อนและฟื้นฟูพลังงาน

สำหรับ LGBTQ+ ต้องเผชิญกับความท้าทายเฉพาะตัว เช่น อคติทางสังคม ความคาดหวังจากครอบครัว หรือแม้แต่การค้นหาตัวตนของตนเอง การ Retreat จึงเป็นสิ่งสำคัญมากขึ้น

Retreat ช่วยเยียวยาความเครียดและความกดดัน

หลายคนต้องเผชิญกับปัญหาการเลือกปฏิบัติ ความไม่ยอมรับ หรือการต่อสู้เพื่อสิทธิของตนเอง ซึ่งส่งผลกระทบต่อสุขภาพจิต การ Retreat เป็นโอกาสให้เราได้หยุดพักจากสังคมภายนอก ได้อยู่กับตัวเอง หรืออยู่ในพื้นที่ที่ปลอดภัย ทำให้สามารถผ่อนคลายและเยียวยาจิตใจได้

การ Retreat ช่วยให้เราเชื่อมโยงกับตัวเองมากขึ้น

การใช้ชีวิตท่ามกลางเสียงรบกวนจากสังคมอาจทำให้เราหลงลืมตัวตนที่แท้จริงของเราไป การ Retreat ช่วยให้เราได้ทบทวนชีวิต ค้นหาคุณค่า และยอมรับตัวเองมากขึ้น ไม่ว่าจะเป็นการปลีกตัวไปยังธรรมชาติ การฝึกสมาธิ หรือการทำกิจกรรมที่ช่วยให้เรากลับมาโฟกัสที่ตัวเอง

การ Retreat เปิดโอกาสให้พบเพื่อนที่เข้าใจ

หลายครั้งการ Retreat ไม่ได้หมายถึงการอยู่คนเดียวเสมอไป แต่เป็นโอกาสในการพบปะกับผู้คนที่มีความคิดหรือประสบการณ์ใกล้เคียงกัน LGBTQ+ Retreat หลายแห่งสร้างขึ้นเพื่อให้ชุมชนสามารถแลกเปลี่ยนประสบการณ์ และสนับสนุนกันและกันได้อย่างแท้จริง

ช่วยเสริมสร้างพลังใจและแรงบันดาลใจ

การ Retreat ทำให้เรามีโอกาสได้เรียนรู้ ได้รับแรงบันดาลใจจากธรรมชาติ ศิลปะ หรือกิจกรรมต่าง ๆ ซึ่งสามารถช่วยให้เรากลับมามีพลัง พร้อมรับมือกับความท้าทายในชีวิตอีกครั้ง

เป็นโอกาสในการสร้างสมดุล

ระหว่างชีวิตและการเป็นตัวของตัวเอง การมีพื้นที่ที่เรารู้สึกปลอดภัยและไม่ต้องปิดบังตัวเอง ช่วยให้เราสามารถเป็นตัวของตัวเองได้อย่างเต็มที่ Retreat เป็นโอกาสให้เราหลุดพ้นจากกรอบที่สังคมกำหนด และสร้างสมดุลระหว่างงาน ความสัมพันธ์ และสุขภาพจิตของเรา

Retreat : feminist spiritual and wellbeing

โครงการ LBT Well Being จัดกิจกรรมที่อาจะเรียกได้ว่าเป็นการ Retreat ร่วมกันในรอบหลายๆ ปีของกลุ่ม LBTQ โดยเฉพาะที่พัทยา จังหวัดชลบุรี ในวันที่ 5-8 กุมภาพันธ์ 2567 ที่ผ่านมา

ในครั้งนั้นนอกจากจะเปิดโอกาสให้ผู้ที่เข้าร่วมกิจกรรมได้พักผ่อนริมทะเลแล้ว เพื่อเสริมสุขภาวะด้านกาย จิต แล้ว ยังมีประเด็นที่สอดแทรกให้เกิิดสุขภาวะทางปัญญาร่วมกันอีกทางหนึ่ง คือ แนวคิดคิดเฟมินิสต์ประเด็นสิทธิมนุษยชนแบบที่ฟังแล้วเข้าใจภาพรวมของทั้งสังคมได้ โดย มัจฉา พรอินทร์ นักขับเคลื่อนทางสังคมมาร่วมพูดคุย สนทนา และจัดกระบวนการ ซึ่งเธอกล่าวว่า

“ความหลากหลายทางเพศ เป็นเรื่องของ well being ผู้หญิงที่มีความหลากหลายทางเพศจำนวนมากถูกละเมิดสิทธิมนุษยชน จากทั้งระดับครอบครัว รัฐ

ผู้หญิงจำนวนมาก อาจจะไม่ได้ระหนักเท่าที่ควรว่า เราอยู่ในสังคมแบบไหน แล้วก็ไม่มีส่วนร่วมเท่าใดในการเปลี่ยนแปลง”

นอกจากนี้ อันธิฌา แสงชัย มาร่วมชักชวนให้เครือข่าย LBTQ ทำกิจกรรมเสริมสุขภาวะทางจิตวิญญานร่วมกันผ่านกิจกรรมต่างๆ ด้วย เรียกได้ว่าได้สุขภาวะเกือบครอบคลุมทั้ง 5 ด้าน คือ

1. ความเป็นอยู่ที่ดีทางกายภาพ (Physical wellbeing)

2. ความเป็นอยู่ที่ดีทางอารมณ์

3. ความเป็นอยู่ที่ดีทางสังคม (Social and relationship wellbeing)

4. ความเป็นอยู่ที่ดีทางปัญญา (Intelligent wellbeing)

5. ความเป็นอยู่ที่ดีทางจิตวิญญาณ (Spiritual wellbeing)

(ข้อมูลเพิ่มเติม : https://hon.co.th/5-dimension/)

การ Retreat ไม่ใช่เพียงแค่การพักผ่อนจากภาระงานหรือชีวิตที่วุ่นวาย แต่เป็นโอกาสสำคัญในการดูแลสุขภาพทั้งร่างกายและจิตใจ

การ Retreat มักรวมกิจกรรมที่ช่วยให้ผู้เข้าร่วมได้ฟื้นฟูพลังงาน เช่น การทำสมาธิ โยคะ การดีท็อกซ์ร่างกาย และการเชื่อมโยงกับธรรมชาติ ซึ่งช่วยลดความเครียด เพิ่มสมาธิ และเสริมสร้างความสมดุลทางอารมณ์

นอกจากนี้ การ Retreat ยังเปิดโอกาสให้แต่ละคนได้ทบทวนตนเอง ตั้งเป้าหมายใหม่ และปรับแนวทางการดำเนินชีวิตให้ดีขึ้น การใช้เวลากับตัวเองอย่างมีสติและใส่ใจช่วยให้เกิดความตระหนักรู้ภายใน เพื่อกลับมาขับเคลื่อนสังคมร่วมกันได้อย่างมีความสุข

อ่านเพิ่มเติม : https://thestandard.co/life/10-wellness-retreat-2023/

The post LGBTQ Retreat : พักผ่อน เติมเต็ม และเติบโต appeared first on HON.

พื้นที่ปลอดภัยที่รู้สึกเหมือนบ้าน

admin — Mon, 24 Mar 2025 04:34:44 +0000

ทุกคนล้วนต้องการสถานที่ที่ทำให้รู้สึกปลอดภัย อบอุ่น และเป็นตัวของตัวเองได้อย่างเต็มที่ เราอาจเรียกสถานที่เช่นนี้คือ “พื้นที่ปลอดภัย” ที่ให้ความรู้สึกเหมือนบ้าน ไม่ว่าจะเป็นบ้านจริง ๆ หรือสถานที่อื่นๆ ที่ทำให้เรารู้สึกว่าได้รับการยอมรับและสามารถเป็นตัวเองได้

เครือข่ายสุขภาพและโอกาส (Health and Oppitunity Network) หรือที่กลุ่มผู้ที่มีความหลากหลายทางเพศในพัทยารู้จักกันดีในชื่อของ HON โดย ทฤษฎี สว่างยิ่ง บงกช บุญประสาน สนธยา ห้วยหงส์ทอง กุสุมา จันทร์มูล และอาสาสมัคร LBTQ อีกหลายท่านช่วยกันเนรมิตสถานที่แห่งนี้ให้เป็นสถานที่สำหรับทำกิจกรรมต่างๆ ร่วมกันในนาม HON BKK และในวันที่ 16 มีนาคม 2568 ที่ผ่านมา HON BKK ได้มีโอกาสเปิดบ้านต้อนรับผู้ที่มาเยี่ยมเยียนเป็นครั้งแรก

Open House - วันเปิดบ้าน

เมื่อเดินผ่านประตูรั้วสีเขียวเข้ามาในบริเวณบ้าน ทุกคนต่างประทับใจกับสนามหญ้าสีเขียวที่ได้รับการดูแลเป็นอย่างดี หลายคนอุทานว่า “น่ามากางเต๊นส์นอนกลางสนาม”

นอกจากสีเขียวของสนามหญ้า เราจะเห็นตัวบ้านไม้สีเหลืองอยู่ท่ามกลางต้นไม้ เป็นรูปแบบบ้านที่หลายคนอาจจะคุ้นเคยและคุ้นตาในวัยเด็ก

ในเรื่องนี้บ้านหลังนี้ ทฤษฎี สว่างยิ่ง ผู้อำนวยการเครือข่ายสุขภาพและโอกาส ในฐานะผู้จัดการโครงการ LBT Wellbeing ได้พูดถึงเจตนารมณ์ของการเปิดบ้านเพื่อสร้างพื้นที่ปลอดภัยไว้อย่างน่าสนใจ

“พื้นที่อันนี้เป็นพื้นที่เรียกว่าพื้นที่ปลอดภัย สําหรับคนที่เป็นคนที่มีความหลากหลายทางเพศแล้วก็โดยเฉพาะเพศกําเนิดหญิง ก็เพราะเราทํางานเรื่องของการส่งเสริมสุขภาวะส่งเสริมสุขภาพสําหรับน้องๆ ที่เป็นคนที่มีความหลากหลายทางเพศ

พื้นที่ตรงนี้เราอยากจะเปิดเอาไว้เพื่อที่จะให้คนเข้ามาทํากิจกรรม เป็นพื้นที่รวมตัวของกลุ่มน้องๆ LGBTQ เราออกแบบพื้นที่เหล่านี้ให้เป็นพื้นที่ที่สามารถที่จะใช้ประโยชน์ได้หลากหลาย เช่น เรื่องของการที่คนจะมาจัดกิจกรรมร่วมกัน, เป็นสถานที่ที่เราจะนั่งทํางานโดยเห็นพื้นที่เขียวๆ เป็นพื้นที่ของกิจกรรมที่จะสามารถมาร่วมกิจกรรมได้”

ก่อนหน้าที่ตัดสินใจว่าจะต้องมีพื้นที่สำหรับการจัดบริการด้านสุขภาพสำหรับกลุ่ม LBTQ นั้น ทางทฤษฎี และทีม ต่างมองหาสถานที่ไว้หลากหลายแบบ ทั้งแบบตึกแถว แบบห้องเช่า แบบออฟฟิศห้องเล็กๆ กลางเมืองติดสถานีรถไฟฟ้าที่เดินทางง่าย สะดวก ฯลฯ แต่ในที่สุดก็ตกลงใจที่จะใช้สถานที่นี้

“ที่เลือกตรงนี้ เพราะประทับใจตั้งแต่ครั้งแรกเลย คือมีความรู้สึกว่ามันเป็นเหมือนบ้าน แล้วก็บ้านที่อยู่ร่วมกับชุมชน ไม่ได้ถูกแยกตัวไปที่ห่างไกล และอยู่ในใจกลางชุมชน

แล้วก็อีกอย่างหนึ่งที่รู้สึกประทับใจ ก็สนามหญ้าและต้นไม้ มันให้ความรู้สึกที่เราเข้ามาแล้วเกิดความคุ้ยเคย ไม่ได้รู้สึกว่ามันเป็นออฟฟิศ”

กิจกรรมวันเปิดบ้าน

งานทำบุญบ้านในช่วงเช้าถึงเที่ยงคราคร่ำไปด้วยคนที่เข้ามาช่วยงาน และร่วมแสดงความยินดีอย่างหลากหลาย นอกจากอาหารคาว หวาน ที่เลี้ยงพระแล้ว ยังมีเมนูเด็ดจากบ้าน HON พัทยา เป็นส้มตำรสเด็ด ตำได้ไม่อั้น ให้แขกเหรื่อได้ทานกันอย่างอิ่มหนำ อีกทั้งก๋วยเตี๋ยวต้มยำรสชาดเข้มข้นที่ผู้เข้ามาร่วมงานต่างช่วยกันลวก จัดจาน หลายคนทานไปหนึ่งจานแล้วยังต้องขอเติมอีกชาม

นอกจากอาหารที่มักจะหาของอร่อยมาให้ผู้ที่ไปได้เยี่ยมเยียนได้ลองชิม อันเป็นหนึ่งในซิกเนเจอร์ของบ้าน HON ทั้งพัทยาและกรุงเทพฯ แล้ว ในช่วงบ่าย HON BKK ได้จัดกิจกรรมเล็กๆ เป็นการทดลองสำหรับการจัดบริการด้านสุขภาพและพื้นที่สร้างสรรค์เข้าด้วยกัน

“กิจกรรมที่จะมีในบ้านหลัง เป็นกิจกรรมที่เราจัดขึ้นมาจากความต้องการของเพื่อนๆ ในชุมชน LBTQ ด้วยกันว่าเขาอยากจะได้การพัฒนาเรื่องอะไร เป็นบริการเบื้องต้น ที่เกิดขึ้นเป็นความรู้เป็นความสามารถของน้องๆ ในชุมชนแล้วมาจัดร่วมกัน อย่างเช่น มีเจ้าหน้าที่ของเรา มีน้องของเราในชุมชนที่มีความสามารถในการทำสปา การแช่เท้า การนวดตัว การตอกเส้น อยากจะมาบริการเพื่อนๆ ในพื้นที่แห่งนี้

อันนี้เป็นเรียกว่า เป็นจุดที่มันแตกต่างจากที่อื่น เราไม่ใช่สถานที่นวด เราไม่ใช่ที่ศูนย์ที่ให้บริการทางด้านสุขภาพแบบเพียวๆ แต่มันเกิดขึ้นจากคนที่ให้บริการที่มาจากชุมชนของเราเอง”

นอกจากการแช่เท้า นวดตอกเส้นแล้ว ยังมีกิจกรรมการจัดดอกไม้เพื่อสร้างพลังในการเยียวยาจิตใจและช่วยบำบัดอารมณ์ นับได้ว่าการจัดดอกไม้ถือเป็นหนึ่งในกิจกรรมที่สามารถเสริมสร้างความสุข และสร้างความสงบในจิตใจ เป็นกระบวนการที่ไม่เพียงแต่ช่วยให้เราสร้างสรรค์สิ่งสวยงามขึ้นมา แต่ยังเป็นการฝึกสมาธิและการรับรู้ในปัจจุบัน ซึ่งมีผลดีต่อสุขภาพจิตในระยะยาว

นอกจากนี้ยังได้ใช้พื้นที่บนบ้านซึ่งดัดแปลงเป็นห้องประชุมเล็กๆ ขึ้นมาสำหรับการให้ความรู้เล็กๆ ในเรื่องถ้วยอนามัยซึ่งหลายคนอาจจะยังไม่รู้ หรือรู้แต่ยังไม่เข้าใจมากเพียงพอ ซึ่งถ่ายทอดและชวนคุยโดยเพื่อนในเครือข่ายชุมชน LBTQ เอง ทำให้กิจกรรมต่างๆ ใน HON BKK น่าจะมีความน่าสนใจหลากหลายมากขึ้นในอนาคต

“มองว่าการที่ตัวเองเป็นครูโยคะ จะเอาอะไรมาแชร์กับเพื่อนๆ ได้ ก็คงเป็นองค์ความรู้เรื่องโยคะที่ตนเองถนัด ก็คิดว่าถ้ามินิคลาสโยคะช่วงเย็นๆ แดดร่มลมตก แล้วเราสามารถทําพื้นที่ตรงนี้ให้เป็นพื้นที่ที่เพื่อนๆ ได้มาฝึกโยคะ ได้อยู่กับร่างกาย ลมหายใจ อยู่กับสติ สมาธิ และจะดีมากๆ หากว่าคนที่อยู่ชุมชนรอบๆ ลุง ป้า น้า อา ที่อยู่ข้างๆ แถวๆ นี้ ถ้าเขาคิดว่าเรามีกิจกรรมที่ดี และส่งเสริมชุมชน คิดว่าถ้ามีคนในชุมชนมาร่วมด้วย เราก็จะเป็นพื้นที่ให้กับชุมชนที่เป็นมิตรกับชุมชนได้ด้วย” เสียงจากเพื่อนเครือข่ายที่มาเยี่ยมบ้าน HON BKK

ทฤษฎีกล่าวเพิ่มเติมว่า ปัจจุบันกิจกรรมที่ส่งเสริมสุขภาวะที่รอบด้าน หรือ well being มีความสําคัญ โดยเฉพาะกับกลุ่ม LBTQ เพราะต้องเผชิญกับความกดดันที่รอบด้าน ซึ่งย้ำว่าถึงแม้จะมีความเปลี่ยนแปลงด้านกฎหมายอย่างดีมากแล้ว แต่ก็ไม่ได้แปลว่าทุกๆ คนในสังคมจะมีความเข้าใจ และก็เคารพคนที่มีความหลากหลายทางเพศอย่างเท่าเทียมกัน การทำความเข้าใจกับสังคมและดูแลกันและในชุมชน LBTQ จึงต้องทำควบคู่กันไป

“หากใครอยากมาทํากิจกรรม ไม่ว่าจะเป็นกิจกรรมใดก็ตาม หรืออาจจะแค่มานั่งเล่นด้วยกัน มาคุยกัน ถามสารทุกข์สุขดิบ เราก็รู้สึกว่ามันเป็นพื้นที่ที่มันปลอดภัย ช่วยให้เราใกล้ชิดกันมากขึ้น เพราะมีคนที่ฟังและคอยซัพพอร์ตจิตใจกัน

ใครที่เบื่อหน่ายจากการนั่งทํางานอยู่ที่บ้าน เบื่อหน่ายจากการที่ไปนั่งทํางานที่คาเฟ่ พื้นที่นี้ก็ยังเปิดพื้นเปิดกว้างสําหรับคนที่แบบจะมานั่งทํางาน ไม่ว่าจะเป็นเป็นเป็นเพศไหน แต่ขอให้มีความเข้าใจและมีความเคารพในเรื่องเพศถึงการให้กันและกัน” ทฤษฎีกล่าวทิ้งท้าย

พื้นที่ปลอดภัยที่รู้สึกเหมือนบ้านไม่จำเป็นต้องเป็นสถานที่จริง ๆ เสมอไป แต่เป็นที่ที่ให้เรารู้สึกว่าได้รับความรัก ความเข้าใจ และความสบายใจอย่างแท้จริง การมีพื้นที่เช่นนี้จะช่วยให้เราสามารถดำเนินชีวิตได้อย่างมั่นคงและมีความสุขมากขึ้น หากคุณยังไม่มีพื้นที่เช่นนี้ อาจถึงเวลาที่คุณต้องสร้างมันขึ้นมาด้วยตัวเอง

ลองมาเยี่ยมเยียนกันที่ HON BKK สักครั้ง แล้วคุณจะหลงรัก!!

รายละเอียดและการเดินทาง : 105/2 ซอยสิทธิชัย ถนนกรุงเทพ-นนท์ แขวงวงศ์สว่าง เขตบางซื่อ กรุงเทพมหานครฯ , Bangkok, Thailand, Bangkok

สอบถามรายละเอียดได้ที่ : 095 – 189 – 5207

เรื่องราวอื่นๆ ที่น่าสนใจ

The post พื้นที่ปลอดภัยที่รู้สึกเหมือนบ้าน appeared first on HON.

10 ประเด็นทางสังคมและปัญหาที่ LGBTQ ทั่วโลกเผชิญ

admin — Sat, 08 Mar 2025 05:11:08 +0000

ในช่วงหลายทศวรรษที่ผ่านมา สิทธิของกลุ่มผู้มีความหลากหลายทางเพศ (LGBTQ) ได้รับการยอมรับมากขึ้นในหลายประเทศทั่วโลก ทั้งในด้านกฎหมายและสังคม อย่างไรก็ตาม แม้จะมีความก้าวหน้าอย่างเห็นได้ชัด แต่ชุมชน LGBTQ ยังคงเผชิญกับความท้าทายและอุปสรรคมากมายที่สะท้อนถึงปัญหาทางสังคม วัฒนธรรม และโครงสร้างทางกฎหมายที่ยังคงเลือกปฏิบัติในหลายพื้นที่

ปัญหาที่กลุ่ม LGBTQ ต้องเผชิญมีหลากหลายแง่มุม ตั้งแต่การถูกกีดกันในครอบครัวและสังคม การถูกเลือกปฏิบัติในที่ทำงาน ไปจนถึงการขาดสิทธิทางกฎหมายที่เท่าเทียมกับคนรักต่างเพศ ในบางประเทศ คนที่มีอัตลักษณ์ทางเพศและรสนิยมทางเพศที่แตกต่างยังคงต้องเผชิญกับการลงโทษทางกฎหมาย การเลือกปฏิบัติ และความรุนแรงที่เกิดจากความเกลียดชัง (hate crimes)

แม้แต่ในประเทศที่มีกฎหมายรองรับสิทธิ LGBTQ แล้ว อคติและทัศนคติแบบเหมารวมยังคงเป็นปัญหาที่ทำให้เกิดการกีดกันในระดับสังคม

นอกจากนี้ สุขภาพจิตของคนในกลุ่ม LGBTQ ก็เป็นประเด็นที่ต้องให้ความสำคัญ เนื่องจากพวกเขามีแนวโน้มเผชิญกับความเครียด วิตกกังวล และภาวะซึมเศร้าจากแรงกดดันทางสังคม รวมถึงปัญหาด้านสุขภาพและการเข้าถึงบริการทางการแพทย์ที่เหมาะสม

เราจะพาไปสำรวจ 10 ประเด็นทางสังคมและปัญหาสำคัญที่ LGBTQ ทั่วโลกเผชิญ เพื่อให้เห็นถึงอุปสรรคที่ยังคงมีอยู่ และสะท้อนถึงความจำเป็นในการสร้างสังคมที่เท่าเทียมและครอบคลุมสำหรับทุกคน

1. การเลือกปฏิบัติและการขาดสิทธิทางกฎหมาย

1.1 บางประเทศยังคงมีกฎหมายที่ทำให้ความสัมพันธ์ระหว่างเพศเดียวกันเป็นสิ่งผิดกฎหมาย

แม้ว่าหลายประเทศทั่วโลกจะมีการพัฒนาในด้านสิทธิของ LGBTQ+ มากขึ้น แต่ในบางประเทศกลับยังมีกฎหมายที่กำหนดให้ความสัมพันธ์ระหว่างเพศเดียวกันเป็นสิ่งผิดกฎหมาย โดยเฉพาะในบางพื้นที่ของแอฟริกา ตะวันออกกลาง และเอเชียใต้ กฎหมายเหล่านี้มีพื้นฐานมาจากศาสนา วัฒนธรรม และแนวคิดอนุรักษนิยมที่ฝังรากลึกในสังคม

ข้อมูลจากองค์กรสิทธิมนุษยชน (เช่น Human Rights Watch และ Amnesty International) พบว่า ปัจจุบันยังมีประเทศที่มีกฎหมายลงโทษความสัมพันธ์เพศเดียวกันอยู่ เช่น แอฟริกา: ซูดาน, โซมาเลีย, ไนจีเรีย (บางรัฐใช้กฎหมายชารีอะฮ์กำหนดโทษประหาร) ตะวันออกกลาง: ซาอุดีอาระเบีย, อิหร่าน, อัฟกานิสถาน, กาตาร์, สหรัฐอาหรับเอมิเรตส์เอเชียใต้: ปากีสถาน, บังกลาเทศ เอเชียตะวันออกเฉียงใต้: บรูไน (ใช้กฎหมายอิสลามกำหนดโทษประหารกรณีเพศสัมพันธ์เพศเดียวกัน) เป็นต้น

อย่างไรก็ตาม ในบางประเทศที่ห้ามความสัมพันธ์เพศเดียวกัน ก็ใช้บทลงโทษที่แตกต่างกันไป ตั้งแต่ค่าปรับไปจนถึงโทษรุนแรง เช่น

-จำคุก: บางประเทศกำหนดโทษจำคุก 5 – 20 ปี

-เฆี่ยนตีหรือโบย: บางรัฐในไนจีเรียและอินโดนีเซียใช้บทลงโทษนี้

-โทษประหารชีวิต: พบได้ในซาอุดีอาระเบีย, อิหร่าน, อัฟกานิสถาน และบางพื้นที่ของไนจีเรียและโซมาเลีย

เมื่อถูกเลือกปฏิบัติและใช้กฎหมายเป็นเครื่องมือกดขี่เช่นนี้ ทำให้ บางกรณี ตำรวจใช้กฎหมายนี้เพื่อแบล็กเมล์หรือคุกคาม LGBTQ+ ได้ง่ายขึ้น เมื่อเหตุการณ์ถึงขั้นรุนแรงมากเข้า การลี้ภัยจึงเป็นทางออกของ LGBTQ+ หลายคน เพื่อหาประเทศที่เปิดกว้างมากกว่า

ผลกระทบเหล่านี้ ทำให้หลายองค์กรสิทธิมนุษยชน เช่น UN, Amnesty International, และ Human Rights Watch พยายามกดดันให้ประเทศเหล่านี้ยกเลิกกฎหมายดังกล่าว บางประเทศมีการเปลี่ยนแปลง เช่น อินเดีย ที่ศาลฎีกาเพิกถอนกฎหมายที่ห้ามความสัมพันธ์เพศเดียวกันในปี 2018

อย่างไรก็ตาม บางประเทศยังคงอยู่ในช่วงถกเถียงเรื่องการปฏิรูปกฎหมาย เช่น สิงคโปร์ (เพิ่งยกเลิกกฎหมายห้ามเพศสัมพันธ์เพศเดียวกันในปี 2022)

1.2 ไม่มีการรับรองการแต่งงานเพศเดียวกัน หรือสิทธิในการจดทะเบียนคู่ชีวิต

หนึ่งในปัญหาสำคัญที่กลุ่ม LGBTQ ทั่วโลกเผชิญคือ การขาดสิทธิในการสมรส หรือการจดทะเบียนคู่ชีวิตอย่างถูกต้องตามกฎหมาย ซึ่งส่งผลกระทบอย่างมากต่อชีวิตคู่และสิทธิทางกฎหมายของพวกเขา

ปัจจุบัน มีมากกว่า 30 ประเทศที่ให้สิทธิในการแต่งงานแก่คู่รักเพศเดียวกัน เช่น สหรัฐอเมริกา แคนาดา อังกฤษ ฝรั่งเศส เยอรมนี ไต้หวัน อาร์เจนตินา และล่าสุด ประเทศไทยได้มีการรับรองร่างกฎหมายสมรสเท่าเทียมแล้ว

อย่างไรก็ตาม ยังมีอีกหลายประเทศที่ไม่รับรองสิทธิในการแต่งงานเพศเดียวกัน และบางแห่งแม้แต่การแสดงออกทางเพศหรือการมีความสัมพันธ์เพศเดียวกันก็ยังผิดกฎหมาย เช่น ประเทศในแอฟริกาและตะวันออกกลางบางแห่ง

การไม่ได้รับรองสถานะสมรสทำให้คู่รักเพศเดียวกันต้องเผชิญกับปัญหาหลายด้าน เช่น

ด้านกฎหมาย: ไม่สามารถรับมรดกของคู่ชีวิตโดยอัตโนมัติ หรือไม่ได้รับสิทธิในการตัดสินใจทางการแพทย์แทนกัน
ด้านครอบครัว: ไม่สามารถรับบุตรบุญธรรมร่วมกันหรือมีสิทธิเป็นผู้ปกครองบุตรตามกฎหมาย
ด้านเศรษฐกิจ: ไม่สามารถใช้สวัสดิการประกันสุขภาพของคู่สมรส หรือใช้สิทธิภาษีแบบคู่สมรสได้
ด้านสังคม: เผชิญกับอคติจากสังคมและถูกกีดกันจากพิธีกรรมทางศาสนาหรือวัฒนธรรม

1.3 ขาดการคุ้มครองจากกฎหมายแรงงาน ทำให้ LGBTQ+ ถูกเลือกปฏิบัติในที่ทำงาน

ในด้านการจ้างงาน ยังคงมีการเลือกปฏิบัติและการกีดกันอยู่มาก โดยเฉพาะในประเทศที่ขาดกฎหมายคุ้มครองแรงงานสำหรับ LGBTQ+ ปัญหานี้ส่งผลกระทบต่อโอกาสทางอาชีพ ความมั่นคงทางเศรษฐกิจ และสภาพแวดล้อมในการทำงานของบุคคลที่มีอัตลักษณ์ทางเพศและรสนิยมทางเพศที่แตกต่าง

รูปแบบของการเลือกปฏิบัติในที่ทำงานที่ LGBTQ+ เผชิญ อาทิ

-การถูกปฏิเสธงานตั้งแต่ขั้นตอนสมัครงาน หลายคนถูกปฏิเสธการจ้างงานเพียงเพราะมีอัตลักษณ์ทางเพศหรือรสนิยมทางเพศที่แตกต่างจากมาตรฐานทางสังคม

ตัวอย่างเช่น คนข้ามเพศ (Transgender) อาจเผชิญกับการตั้งคำถามเกี่ยวกับเพศสภาพของตน หรือถูกปฏิเสธงานเมื่อเอกสารแสดงเพศที่แตกต่างจากรูปลักษณ์ภายนอก

-การถูกคุกคามและกลั่นแกล้งในที่ทำงาน (Workplace Harassment) LGBTQ+ บางคนถูกล้อเลียน ถากถาง หรือถูกเลือกปฏิบัติโดยเพื่อนร่วมงานและผู้บังคับบัญชา หรืออาจถูกละเลยจากกิจกรรมในที่ทำงาน หรือถูกมองว่า “ไม่เข้ากับวัฒนธรรมองค์กร”

-การไม่ได้รับโอกาสในการเลื่อนตำแหน่งหรือปรับเงินเดือนอย่างเป็นธรรม แม้ว่าจะมีคุณสมบัติและความสามารถเทียบเท่าหรือดีกว่าคนอื่น LGBTQ+ หลายคนกลับไม่ได้รับโอกาสก้าวหน้าในอาชีพ

บางองค์กรยังคงมีอคติว่า LGBTQ+ ไม่เหมาะสมกับตำแหน่งผู้นำหรือผู้บริหาร

-การถูกบังคับให้ปกปิดตัวตน (Closeting at Work) ในองค์กรที่ไม่มีนโยบายคุ้มครอง LGBTQ+ หลายคนต้องปกปิดอัตลักษณ์ทางเพศของตนเองเพื่อความปลอดภัย หลายคนเกิดความเครียดจากการต้อง “ปิดบังตัวตน” อาจส่งผลกระทบต่อสุขภาพจิตและประสิทธิภาพในการทำงาน

-การเลิกจ้างอย่างไม่เป็นธรรม (Unfair Dismissal) ในบางประเทศ LGBTQ+ สามารถถูกเลิกจ้างเพียงเพราะนายจ้างไม่พอใจในอัตลักษณ์ทางเพศของพวกเขา โดยไม่มีการคุ้มครองทางกฎหมาย ทำให้บางคนถูกบังคับให้ออกจากงานภายใต้ข้ออ้างที่ไม่เป็นธรรม เช่น “ไม่เหมาะสมกับภาพลักษณ์องค์กร”

-การขาดกฎหมายคุ้มครองแรงงานที่ครอบคลุม LGBTQ+ จากการศึกษาพบว่า ยังมีหลายประเทศที่ไม่มีกฎหมายคุ้มครอง LGBTQ+ ในสถานที่ทำงาน ส่งผลให้พวกเขาไม่สามารถเรียกร้องสิทธิหรือปกป้องตนเองจากการเลือกปฏิบัติ

ในบางประเทศ LGBTQ+ ถูกกฎหมายแรงงานกีดกันโดยตรง เช่น กฎหมายที่ระบุว่านายจ้างสามารถปฏิเสธจ้างงานบุคคลข้ามเพศ หรือกฎหมายที่ให้สิทธิองค์กรทางศาสนาเลือกปฏิบัติบนพื้นฐานของความเชื่อ

แม้แต่ในประเทศที่ก้าวหน้าทางสิทธิ LGBTQ+ กฎหมายแรงงานบางฉบับก็ยังมีช่องโหว่ เช่น การไม่มีมาตรการป้องกันการคุกคามในที่ทำงาน หรือการไม่มีมาตรการลงโทษนายจ้างที่เลือกปฏิบัติ

2. ความรุนแรงและอาชญากรรมจากความเกลียดชัง

LGBTQ+ หลายคนถูกคุกคาม ถูกทำร้าย หรือแม้กระทั่งฆาตกรรมจากอคติทางเพศ
บางกรณี เจ้าหน้าที่รัฐไม่ให้ความสำคัญกับการดำเนินคดีที่เกี่ยวข้องกับอาชญากรรมต่อ LGBTQ+

3. การไม่ยอมรับจากครอบครัวและสังคม

LGBTQ+ หลายคนถูกกดดันให้ปิดบังตัวตนหรือถูกขับไล่ออกจากครอบครัว
สังคมบางแห่งยังมีแนวคิดที่มองว่า LGBTQ+ เป็นเรื่องผิดปกติหรือผิดศีลธรรม
การพยายาม “บำบัด” หรือ “รักษา” LGBTQ+ ซึ่งเป็นแนวปฏิบัติที่ละเมิดสิทธิมนุษยชน

4. ปัญหาสุขภาพจิตและการเข้าถึงบริการสุขภาพ

- LGBTQ+ มีแนวโน้มเผชิญภาวะซึมเศร้าและวิตกกังวลสูงกว่าคนทั่วไป เนื่องจากแรงกดดันทางสังคม

- บางพื้นที่การเข้าถึงบริการสุขภาพทางเพศ เช่น การใช้ฮอร์โมนสำหรับคนข้ามเพศ (Transgender) ยังมีข้อจำกัด

- บุคลากรทางการแพทย์บางส่วนขาดความรู้ความเข้าใจเกี่ยวกับปัญหาสุขภาพของ LGBTQ+

5. ปัญหาเกี่ยวกับอัตลักษณ์ทางเพศและการแสดงออกทางเพศ

- การไม่สามารถเปลี่ยนชื่อหรือลงทะเบียนเพศตามอัตลักษณ์ของตนเองในเอกสารทางการ

- การแต่งกายในที่ทำงานหรือโรงเรียนที่ไม่รองรับอัตลักษณ์ทางเพศของบุคคลข้ามเพศ

6. การนำเสนอในสื่อ

- LGBTQ+ มักถูกเหมารวม หรือถูกนำเสนอในแง่ลบในสื่อ

- ขาดตัวแทน (Representation) ที่เป็นกลางและครอบคลุมความหลากหลายของ LGBTQ+

7. ความไม่เท่าเทียมทางเศรษฐกิจและโอกาสทางอาชีพ

- LGBTQ+ โดยเฉพาะบุคคลข้ามเพศมีโอกาสถูกปฏิเสธงานสูงกว่ากลุ่มอื่น

- บางคนต้องทำงานที่ไม่มั่นคง เช่น งานบริการหรืออุตสาหกรรมบันเทิง เนื่องจากถูกกีดกันจากตลาดแรงงานหลัก

8. ปัญหาด้านศาสนาและความเชื่อ

- หลายศาสนายังมองว่า LGBTQ+ ขัดกับหลักศาสนา ส่งผลให้บางคนถูกบีบบังคับให้ปฏิเสธตัวตน

- LGBTQ+ ที่นับถือศาสนาอาจเผชิญความขัดแย้งระหว่างความเชื่อและอัตลักษณ์ของตนเอง

9. ปัญหาการศึกษา

- ระบบการศึกษาในหลายประเทศยังไม่มีเนื้อหาที่ครอบคลุมเรื่อง LGBTQ+

- นักเรียน LGBTQ+ มักเผชิญการกลั่นแกล้ง (Bullying) และขาดระบบสนับสนุนที่เหมาะสม

10. ปัญหาทางกฎหมายระดับสากล

- ในบางประเทศ LGBTQ+ ยังคงถูกลงโทษรุนแรง

- ขาดมาตรการปกป้องผู้ลี้ภัย LGBTQ+

แม้ว่าสิทธิและเสรีภาพของกลุ่มผู้มีความหลากหลายทางเพศ (LGBTQ) จะได้รับการยอมรับมากขึ้นในหลายประเทศทั่วโลก แต่ปัญหาต่าง ๆ ที่พวกเขาเผชิญยังคงเป็นอุปสรรคสำคัญในการใช้ชีวิตอย่างเท่าเทียม ไม่ว่าจะเป็นการเลือกปฏิบัติในกฎหมายและสังคม ความรุนแรงจากความเกลียดชัง อคติทางวัฒนธรรม การกีดกันทางเศรษฐกิจและการจ้างงาน ตลอดจนปัญหาสุขภาพจิตที่เกิดจากแรงกดดันทางสังคม

การแก้ไขปัญหาเหล่านี้จำเป็นต้องอาศัยความร่วมมือจากทุกภาคส่วน ไม่ว่าจะเป็นภาครัฐ ภาคเอกชน องค์กรสิทธิมนุษยชน และสังคมโดยรวม

การปรับปรุงกฎหมายให้รองรับสิทธิของ LGBTQ อย่างเท่าเทียมเป็นก้าวแรกที่สำคัญ ขณะเดียวกัน สังคมต้องมีการส่งเสริมความเข้าใจและเปิดพื้นที่ให้กลุ่ม LGBTQ ได้แสดงออกถึงตัวตนอย่างปลอดภัย ปราศจากความหวาดกลัว

นอกจากนี้ การสนับสนุนด้านสุขภาพจิตและการเข้าถึงบริการทางการแพทย์ที่เหมาะสมก็เป็นเรื่องสำคัญ เช่นเดียวกับการให้โอกาสทางการศึกษาและอาชีพที่เป็นธรรม เพื่อลดช่องว่างและความเหลื่อมล้ำที่เกิดขึ้น

ท้ายที่สุด การสร้างสังคมที่ยอมรับความแตกต่างและให้เกียรติทุกอัตลักษณ์ทางเพศเป็นเป้าหมายสำคัญที่ทุกฝ่ายต้องช่วยกันผลักดัน

เพราะสิทธิของ LGBTQ ไม่ใช่เพียงเรื่องของกลุ่มคนใดกลุ่มหนึ่งเท่านั้น แต่เป็นเรื่องของมนุษยธรรมและความเสมอภาคที่ทุกคนควรได้รับอย่างเท่าเทียม

หากสังคมสามารถก้าวข้ามอคติและสร้างวัฒนธรรมแห่งความเข้าใจร่วมกันได้ โลกก็จะเป็นสถานที่ที่น่าอยู่สำหรับทุกคน ไม่ว่าจะเป็นใครหรือมีอัตลักษณ์ทางเพศแบบใดก็ตาม

ที่มา :

https://www.matichon.co.th/local/education/news_732597

https://www.amnesty.or.th/our-work/lgbt

https://www.princsuvarnabhumi.com/news/-LGBTQ

บทความอื่นๆ

The post 10 ประเด็นทางสังคมและปัญหาที่ LGBTQ ทั่วโลกเผชิญ appeared first on HON.