พื้นที่ปลอดภัยที่รู้สึกเหมือนบ้าน

ทุกคนล้วนต้องการสถานที่ที่ทำให้รู้สึกปลอดภัย อบอุ่น และเป็นตัวของตัวเองได้อย่างเต็มที่ เราอาจเรียกสถานที่เช่นนี้คือ “พื้นที่ปลอดภัย” ที่ให้ความรู้สึกเหมือนบ้าน ไม่ว่าจะเป็นบ้านจริง ๆ หรือสถานที่อื่นๆ ที่ทำให้เรารู้สึกว่าได้รับการยอมรับและสามารถเป็นตัวเองได้

เครือข่ายสุขภาพและโอกาส (Health and Oppitunity Network) หรือที่กลุ่มผู้ที่มีความหลากหลายทางเพศในพัทยารู้จักกันดีในชื่อของ HON โดย ทฤษฎี สว่างยิ่ง บงกช บุญประสาน สนธยา ห้วยหงส์ทอง  กุสุมา จันทร์มูล  และอาสาสมัคร LBTQ อีกหลายท่านช่วยกันเนรมิตสถานที่แห่งนี้ให้เป็นสถานที่สำหรับทำกิจกรรมต่างๆ ร่วมกันในนาม HON BKK  และในวันที่ 16 มีนาคม 2568 ที่ผ่านมา HON BKK ได้มีโอกาสเปิดบ้านต้อนรับผู้ที่มาเยี่ยมเยียนเป็นครั้งแรก 

Open House - วันเปิดบ้าน

เมื่อเดินผ่านประตูรั้วสีเขียวเข้ามาในบริเวณบ้าน ทุกคนต่างประทับใจกับสนามหญ้าสีเขียวที่ได้รับการดูแลเป็นอย่างดี หลายคนอุทานว่า “น่ามากางเต๊นส์นอนกลางสนาม”  

 

 

นอกจากสีเขียวของสนามหญ้า เราจะเห็นตัวบ้านไม้สีเหลืองอยู่ท่ามกลางต้นไม้ เป็นรูปแบบบ้านที่หลายคนอาจจะคุ้นเคยและคุ้นตาในวัยเด็ก  

ทฤษฎี สว่างยิ่ง

ในเรื่องนี้บ้านหลังนี้ ทฤษฎี สว่างยิ่ง ผู้อำนวยการเครือข่ายสุขภาพและโอกาส ในฐานะผู้จัดการโครงการ  LBT Wellbeing ได้พูดถึงเจตนารมณ์ของการเปิดบ้านเพื่อสร้างพื้นที่ปลอดภัยไว้อย่างน่าสนใจ 

“พื้นที่อันนี้เป็นพื้นที่เรียกว่าพื้นที่ปลอดภัย สําหรับคนที่เป็นคนที่มีความหลากหลายทางเพศแล้วก็โดยเฉพาะเพศกําเนิดหญิง  ก็เพราะเราทํางานเรื่องของการส่งเสริมสุขภาวะส่งเสริมสุขภาพสําหรับน้องๆ ที่เป็นคนที่มีความหลากหลายทางเพศ  

พื้นที่ตรงนี้เราอยากจะเปิดเอาไว้เพื่อที่จะให้คนเข้ามาทํากิจกรรม เป็นพื้นที่รวมตัวของกลุ่มน้องๆ LGBTQ  เราออกแบบพื้นที่เหล่านี้ให้เป็นพื้นที่ที่สามารถที่จะใช้ประโยชน์ได้หลากหลาย เช่น เรื่องของการที่คนจะมาจัดกิจกรรมร่วมกัน, เป็นสถานที่ที่เราจะนั่งทํางานโดยเห็นพื้นที่เขียวๆ  เป็นพื้นที่ของกิจกรรมที่จะสามารถมาร่วมกิจกรรมได้” 

ก่อนหน้าที่ตัดสินใจว่าจะต้องมีพื้นที่สำหรับการจัดบริการด้านสุขภาพสำหรับกลุ่ม LBTQ นั้น ทางทฤษฎี และทีม ต่างมองหาสถานที่ไว้หลากหลายแบบ ทั้งแบบตึกแถว แบบห้องเช่า  แบบออฟฟิศห้องเล็กๆ กลางเมืองติดสถานีรถไฟฟ้าที่เดินทางง่าย สะดวก ฯลฯ แต่ในที่สุดก็ตกลงใจที่จะใช้สถานที่นี้ 

“ที่เลือกตรงนี้ เพราะประทับใจตั้งแต่ครั้งแรกเลย  คือมีความรู้สึกว่ามันเป็นเหมือนบ้าน  แล้วก็บ้านที่อยู่ร่วมกับชุมชน ไม่ได้ถูกแยกตัวไปที่ห่างไกล   และอยู่ในใจกลางชุมชน 

“ที่เลือกตรงนี้ เพราะประทับใจตั้งแต่ครั้งแรกเลย  คือมีความรู้สึกว่ามันเป็นเหมือนบ้าน  แล้วก็บ้านที่อยู่ร่วมกับชุมชน ไม่ได้ถูกแยกตัวไปที่ห่างไกล   และอยู่ในใจกลางชุมชน 

แล้วก็อีกอย่างหนึ่งที่รู้สึกประทับใจ ก็สนามหญ้าและต้นไม้ มันให้ความรู้สึกที่เราเข้ามาแล้วเกิดความคุ้ยเคย  ไม่ได้รู้สึกว่ามันเป็นออฟฟิศ” 

กิจกรรมวันเปิดบ้าน

งานทำบุญบ้านในช่วงเช้าถึงเที่ยงคราคร่ำไปด้วยคนที่เข้ามาช่วยงาน และร่วมแสดงความยินดีอย่างหลากหลาย นอกจากอาหารคาว หวาน ที่เลี้ยงพระแล้ว ยังมีเมนูเด็ดจากบ้าน HON พัทยา เป็นส้มตำรสเด็ด ตำได้ไม่อั้น ให้แขกเหรื่อได้ทานกันอย่างอิ่มหนำ อีกทั้งก๋วยเตี๋ยวต้มยำรสชาดเข้มข้นที่ผู้เข้ามาร่วมงานต่างช่วยกันลวก จัดจาน หลายคนทานไปหนึ่งจานแล้วยังต้องขอเติมอีกชาม 

นอกจากอาหารที่มักจะหาของอร่อยมาให้ผู้ที่ไปได้เยี่ยมเยียนได้ลองชิม อันเป็นหนึ่งในซิกเนเจอร์ของบ้าน HON ทั้งพัทยาและกรุงเทพฯ แล้ว ในช่วงบ่าย HON BKK ได้จัดกิจกรรมเล็กๆ เป็นการทดลองสำหรับการจัดบริการด้านสุขภาพและพื้นที่สร้างสรรค์เข้าด้วยกัน 

กิจกรรมที่จะมีในบ้านหลัง เป็นกิจกรรมที่เราจัดขึ้นมาจากความต้องการของเพื่อนๆ  ในชุมชน LBTQ  ด้วยกันว่าเขาอยากจะได้การพัฒนาเรื่องอะไร เป็นบริการเบื้องต้น ที่เกิดขึ้นเป็นความรู้เป็นความสามารถของน้องๆ ในชุมชนแล้วมาจัดร่วมกัน อย่างเช่น มีเจ้าหน้าที่ของเรา มีน้องของเราในชุมชนที่มีความสามารถในการทำสปา การแช่เท้า การนวดตัว การตอกเส้น  อยากจะมาบริการเพื่อนๆ ในพื้นที่แห่งนี้ 

 

 

อันนี้เป็นเรียกว่า เป็นจุดที่มันแตกต่างจากที่อื่น เราไม่ใช่สถานที่นวด เราไม่ใช่ที่ศูนย์ที่ให้บริการทางด้านสุขภาพแบบเพียวๆ  แต่มันเกิดขึ้นจากคนที่ให้บริการที่มาจากชุมชนของเราเอง”

นอกจากการแช่เท้า นวดตอกเส้นแล้ว ยังมีกิจกรรมการจัดดอกไม้เพื่อสร้างพลังในการเยียวยาจิตใจและช่วยบำบัดอารมณ์ นับได้ว่าการจัดดอกไม้ถือเป็นหนึ่งในกิจกรรมที่สามารถเสริมสร้างความสุข และสร้างความสงบในจิตใจ เป็นกระบวนการที่ไม่เพียงแต่ช่วยให้เราสร้างสรรค์สิ่งสวยงามขึ้นมา แต่ยังเป็นการฝึกสมาธิและการรับรู้ในปัจจุบัน ซึ่งมีผลดีต่อสุขภาพจิตในระยะยาว

 นอกจากนี้ยังได้ใช้พื้นที่บนบ้านซึ่งดัดแปลงเป็นห้องประชุมเล็กๆ ขึ้นมาสำหรับการให้ความรู้เล็กๆ ในเรื่องถ้วยอนามัยซึ่งหลายคนอาจจะยังไม่รู้ หรือรู้แต่ยังไม่เข้าใจมากเพียงพอ ซึ่งถ่ายทอดและชวนคุยโดยเพื่อนในเครือข่ายชุมชน LBTQ เอง ทำให้กิจกรรมต่างๆ ใน HON BKK น่าจะมีความน่าสนใจหลากหลายมากขึ้นในอนาคต

“มองว่าการที่ตัวเองเป็นครูโยคะ จะเอาอะไรมาแชร์กับเพื่อนๆ ได้ ก็คงเป็นองค์ความรู้เรื่องโยคะที่ตนเองถนัด ก็คิดว่าถ้ามินิคลาสโยคะช่วงเย็นๆ  แดดร่มลมตก แล้วเราสามารถทําพื้นที่ตรงนี้ให้เป็นพื้นที่ที่เพื่อนๆ ได้มาฝึกโยคะ ได้อยู่กับร่างกาย ลมหายใจ อยู่กับสติ สมาธิ และจะดีมากๆ หากว่าคนที่อยู่ชุมชนรอบๆ  ลุง ป้า น้า อา ที่อยู่ข้างๆ แถวๆ นี้  ถ้าเขาคิดว่าเรามีกิจกรรมที่ดี และส่งเสริมชุมชน คิดว่าถ้ามีคนในชุมชนมาร่วมด้วย  เราก็จะเป็นพื้นที่ให้กับชุมชนที่เป็นมิตรกับชุมชนได้ด้วย”  เสียงจากเพื่อนเครือข่ายที่มาเยี่ยมบ้าน HON BKK

ทฤษฎีกล่าวเพิ่มเติมว่า ปัจจุบันกิจกรรมที่ส่งเสริมสุขภาวะที่รอบด้าน หรือ well being มีความสําคัญ โดยเฉพาะกับกลุ่ม LBTQ  เพราะต้องเผชิญกับความกดดันที่รอบด้าน ซึ่งย้ำว่าถึงแม้จะมีความเปลี่ยนแปลงด้านกฎหมายอย่างดีมากแล้ว แต่ก็ไม่ได้แปลว่าทุกๆ  คนในสังคมจะมีความเข้าใจ และก็เคารพคนที่มีความหลากหลายทางเพศอย่างเท่าเทียมกัน การทำความเข้าใจกับสังคมและดูแลกันและในชุมชน LBTQ จึงต้องทำควบคู่กันไป 

“หากใครอยากมาทํากิจกรรม ไม่ว่าจะเป็นกิจกรรมใดก็ตาม หรืออาจจะแค่มานั่งเล่นด้วยกัน มาคุยกัน ถามสารทุกข์สุขดิบ  เราก็รู้สึกว่ามันเป็นพื้นที่ที่มันปลอดภัย  ช่วยให้เราใกล้ชิดกันมากขึ้น เพราะมีคนที่ฟังและคอยซัพพอร์ตจิตใจกัน

ใครที่เบื่อหน่ายจากการนั่งทํางานอยู่ที่บ้าน เบื่อหน่ายจากการที่ไปนั่งทํางานที่คาเฟ่ พื้นที่นี้ก็ยังเปิดพื้นเปิดกว้างสําหรับคนที่แบบจะมานั่งทํางาน ไม่ว่าจะเป็นเป็นเป็นเพศไหน  แต่ขอให้มีความเข้าใจและมีความเคารพในเรื่องเพศถึงการให้กันและกัน”  ทฤษฎีกล่าวทิ้งท้าย 

พื้นที่ปลอดภัยที่รู้สึกเหมือนบ้านไม่จำเป็นต้องเป็นสถานที่จริง ๆ เสมอไป แต่เป็นที่ที่ให้เรารู้สึกว่าได้รับความรัก ความเข้าใจ และความสบายใจอย่างแท้จริง การมีพื้นที่เช่นนี้จะช่วยให้เราสามารถดำเนินชีวิตได้อย่างมั่นคงและมีความสุขมากขึ้น หากคุณยังไม่มีพื้นที่เช่นนี้ อาจถึงเวลาที่คุณต้องสร้างมันขึ้นมาด้วยตัวเอง

ลองมาเยี่ยมเยียนกันที่ HON BKK สักครั้ง แล้วคุณจะหลงรัก!!