Intersectionality

เริ่มต้นจากที่บ้าน หลายคนเชื่อว่าสังคมไทย “เปิดกว้าง” ต่อ  LGBTQ+ แล้ว ภาพของความหลากหลายทางเพศในสื่อ บันเทิง และวัฒนธรรมสาธารณะ ทำให้เกิดความเข้าใจว่าคนเพศหลากหลายสามารถใช้ชีวิตได้อย่างเสรี แต่ในชีวิตจริง ความเปิดกว้างนั้นมักหยุดอยู่เพียงผิวเผิน สำหรับคน LGBTQ+ จำนวนมาก ชีวิตประจำวันยังเต็มไปด้วยแรงกดดัน การไม่ถูกยอมรับ และการต้องซ่อนตัวตนอย่างต่อเนื่อง ปัญหานี้ไม่ใช่เรื่องส่วนบุคคล หากแต่เป็นผลจากโครงสร้างทางสังคมที่ยังไม่เปิดพื้นที่ให้ความหลากหลายอย่างแท้จริง โดยเฉพาะในสองพื้นที่หลักของชีวิตมนุษย์ คือ “บ้าน” และ “ที่ทำงาน” พื้นที่ซึ่งควรเป็นฐานของความมั่นคง กลับกลายเป็นด่านทดสอบความอดทนของคน LGBTQ+ อย่างไม่รู้จบ ครอบครัวในสังคมไทยถูกคาดหวังให้เป็นพื้นที่ปลอดภัย แต่ในความเป็นจริง ครอบครัวกลับเป็นจุดเริ่มต้นของแรงกดดันสำหรับหลายคน ความคาดหวังเรื่องเพศแบบดั้งเดิม การมีคู่ชีวิตต่างเพศ การมีลูกเพื่อสืบสกุล และการรักษาหน้าตาทางสังคม ล้วนกลายเป็นกรอบที่บีบให้เด็กและเยาวชน LGBTQ+ รู้สึกว่าตนเอง “ไม่ถูกต้อง” ตั้งแต่ยังไม่ทันได้เข้าใจตัวเองอย่างแท้จริง คำพูดจากพ่อแม่หรือญาติที่ดูเหมือนไม่รุนแรง เช่น “เดี๋ยวก็หาย” หรือ “คิดถึงอนาคตไว้บ้าง” มักถูกพูดด้วยความหวังดี แต่กลับทิ้งร่องรอยทางจิตใจอย่างลึกซึ้ง งานวิจัยด้านสุขภาพจิตในกลุ่มเพศหลากหลายในประเทศไทยพบว่า คน LGBTQ+ มีอัตราการเผชิญภาวะซึมเศร้าและความวิตกกังวลสูงกว่าประชากรทั่วไปอย่างมีนัยสำคัญ โดยเฉพาะในกลุ่มที่ไม่ได้รับการยอมรับจากครอบครัว อัตรานี้อยู่ในช่วงประมาณ 40–60%

ทำไมการยอมรับจากครอบครัว จึงเป็นเรื่องยากที่สุดสำหรับ LBTQ+ การถูกสังคมมองแปลกอาจเจ็บ แต่การไม่ถูกยอมรับจากครอบครัว คือบาดแผลที่ลึกกว่า เพราะครอบครัวควรเป็นที่แรกที่เราปลอดภัย แต่สำหรับ LBTQ หลายคน มันกลับเป็นที่ที่ต้อง “พิสูจน์ตัวเอง” มากที่สุด แบกความคาดหวัง เพราะเป็นลูกคนโต เมื่อความรักต้องแลกด้วยความสำเร็จ เสียงจากคนในเครือข่าย LBTQ เล่าว่า เขาต้องพิสูจน์ตัวเองกับแม่มาตลอดชีวิต เพราะเป็นลูกคนโต เพราะแม่อยากให้มีครอบครัว อยากให้มีลูก   แต่ความจริงคือ เขามีแฟนเป็นผู้หญิง   สิ่งที่ตามมาคือการต้องทำให้ “ดีกว่ามาตรฐาน” เรียนให้เก่ง ทำงานให้ดี หาเงินให้มาก   ส่งเสียครอบครัวมากกว่าที่ลูกคนหนึ่งควรต้องทำ เพื่อแสดงให้เห็นว่า แม้จะเป็น LBTQ ก็ยังดูแลตัวเอง แม่ และน้องได้   เขาทำแบบนี้มากว่า 30 ปีแต่คำว่า “ยอมรับ” ก็ยังไม่เคยมาถึง ความรักหลายครั้งต้องจบลง เพราะครอบครัวไม่เปิดรับ สุดท้ายจึงเลือกอยู่คนเดียว ไม่ใช่เพราะไม่อยากมีความรัก   แต่เพราะ “เหนื่อยเกินไปแล้ว” คำพูดในวัยเด็ก ที่กลายเป็นแผลในใจ

เราออกเดินทางจากเมืองในบ่ายวันหนึ่ง รถหลายคันมุ่งหน้าไปยังพื้นที่กางเต็นท์เดียวกัน ผู้คนหลากหลายวัย หลากหลายตัวตน สิ่งที่เหมือนกันมีอย่างเดียว—เราทุกคนเป็นส่วนหนึ่งของชุมชน LGBTQ+ และต้องการ “พื้นที่พักใจ” เมื่อสัญญาณโทรศัพท์เริ่มหาย เสียงเมืองก็เงียบลง สิ่งที่ดังขึ้นแทนคือเสียงลม ใบไม้ และบทสนทนาธรรมดาๆ ที่ไม่ต้องระวังคำพูด ไม่ต้องกลัวว่าจะถูกตั้งคำถามว่า “เป็นอะไร” พื้นที่ที่ไม่ต้องพิสูจน์ตัวตน การกางเต็นท์ร่วมกันไม่ได้มีพิธีรีตอง ไม่มีบทบาทที่ถูกกำหนดไว้ล่วงหน้า ใครถนัดอะไรก็ทำสิ่งนั้น ตั้งเต็นท์ ก่อไฟ ทำอาหาร ล้างจาน ทุกอย่างเกิดขึ้นจากความสมัครใจ ในพื้นที่นี้ ไม่มีคำว่า “เหมาะสม” หรือ “ไม่เหมาะสม” ไม่มีใครต้องทำตัวให้ตรงกับเพศสภาพหรือภาพจำของสังคม เราถูกอนุญาตให้เป็นตัวเองอย่างที่เป็น กองไฟ บทสนทนา และการเยียวยาที่ไม่ตั้งใจ เมื่อพระอาทิตย์ลับขอบฟ้า ทุกคนนั่งล้อมกองไฟ บทสนทนาเริ่มจากเรื่องเล็กน้อย แล้วค่อยๆ ไหลไปสู่เรื่องที่ไม่ค่อยมีพื้นที่ให้พูดในชีวิตประจำวัน เรื่องการเติบโตในครอบครัวที่ไม่เข้าใจ เรื่องการต้องซ่อนตัวตนในที่ทำงาน เรื่องความเหนื่อยจากการใช้ชีวิตในสังคมที่ยังไม่เท่าเทียม ไม่มีใครเร่งให้เข้มแข็ง ไม่มีใครบอกให้คิดบวก แค่ฟังกันจริงๆ   และนั่นเพียงพอแล้ว สุขภาวะที่เกิดขึ้นโดยไม่ต้องเรียกชื่อ การอยู่กลางธรรมชาติทำให้ร่างกายได้ขยับ เดิน แบกของ ทำอาหาร นอนตามจังหวะของแสงแดด ร่างกายได้พักจากหน้าจอ

เบิกบานเฟส 2025 กับ HON BKK “พื้นที่เล็ก ๆ ที่เปิดประตูต้อนรับทุกหัวใจ ให้ได้พัก กอด และเติบโต” ภาพจาก FB เบิกบานเฟส “พื้นที่ปลอดภัยที่รู้สึกเหมือนบ้าน” ให้ความรู้สึกเป็นตัวของตัวเอง และเปิดโอกาสให้ “ทุกตัวตน” ได้อยู่ในพื้นที่ที่เข้าใจ  – HON BKK   HON House (เครือข่ายสุขภาพและโอกาส) เป็นหน่วยงานที่เกี่ยวข้องด้านสุขภาพ สิทธิทางเพศ และพัฒนาศักยภาพแกนนำจิตอาสา โดย Safe Space by HON หรือ HON BKK เป็นหนึ่งในโครงการ/พื้นที่ภายใต้ร่มกิจกรรมนั้น ๆ ณ  HON BKK แห่งนี้ กุสุมา จันทร์มูล  หรือ มุ้ย ผู้มีประสบการณ์การทำงานเกี่ยวกับการดูแลร่างกายและจิตใจโดยเฉพาะในกลุ่มหญิงรักหญิงจากเครือข่ายสุขภาพและโอกาส ได้มีโอกาสเล่าถึงการทำงานในบ้านจากงาน “เบิกบานเฟส 2025” เมื่อวันที่ 4 ตุลาคม 2568